Je bent 34 weken zwanger en de longen van je baby rijpen in hoog tempo. De productie van surfactant, de stof die ervoor zorgt dat de longblaasjes na de geboorte niet samenvallen, neemt flink toe. Bij 34 weken zwanger is je baby ongeveer zo groot als een cantaloepmeloen, meet rond de 45 centimeter en weegt circa 2100 gram. De vernix caseosa, de beschermende vetlaag op de huid, wordt dikker en het centrale zenuwstelsel maakt grote stappen in de rijping. Als je baby nu geboren zou worden, zijn de overlevingskansen meer dan 98 procent. In dit artikel lees je alles over week 34.
Inhoudsopgave
- De longen van je baby rijpen verder
- De ontwikkeling van je baby in week 34
- Vernix caseosa als beschermlaag
- Overlevingskansen bij vroeggeboorte
- Klachten en symptomen in week 34
- Voeding en energie in het derde trimester
- Voorbereiden op de bevalling
- Praktische tips voor week 34
De longen van je baby rijpen verder
De longen zijn een van de laatste organen die volledig rijpen tijdens de zwangerschap. In week 34 produceren de longen steeds meer surfactant, een vettige stof die de binnenkant van de longblaasjes (alveoli) bekleedt. Surfactant verlaagt de oppervlaktespanning in de longblaasjes, waardoor ze na het uitademen niet samenvallen en bij de volgende inademing weer makkelijk openen. Zonder voldoende surfactant kan een pasgeborene het ademhalingsnoodsyndroom (RDS) ontwikkelen.
Je baby oefent dagelijks met ademhalen door vruchtwater in en uit de longen te bewegen. Deze oefenbewegingen versterken de ademhalingsspieren en stimuleren de verdere ontwikkeling van het longweefsel. De ademhalingsbewegingen zijn op een echo goed zichtbaar als ritmische bewegingen van de borstkas. Soms hikt je baby na het oefenen, wat je voelt als regelmatige, korte schokjes in je buik. Deze hik is volkomen normaal en een teken dat het ademhalingssysteem goed functioneert.
Hoewel de longen in week 34 al een heel eind zijn, zijn ze nog niet helemaal klaar voor het leven buiten de baarmoeder. Bij een geboorte in deze week zou je baby mogelijk korte tijd ademhalingsondersteuning nodig hebben, bijvoorbeeld via een CPAP-apparaat dat lucht onder lichte druk in de longen blaast. De meeste baby s die in week 34 geboren worden, kunnen echter binnen enkele dagen zelfstandig ademen. De volledige longrijping is meestal rond week 36 tot 37 afgerond.
De ontwikkeling van je baby in week 34
Je baby meet nu ongeveer 45 centimeter van hoofd tot hielen en weegt rond de 2100 gram, vergelijkbaar met een cantaloepmeloen. Het vetweefsel onder de huid neemt gestaag toe en je baby wordt steeds molliger. Dit vet heeft twee functies: het isoleert het lichaam om de temperatuur te reguleren en het dient als energievoorraad voor de eerste dagen na de geboorte. De huid is nu rooskleurig en glad, en de rimpels die eerder zichtbaar waren, verdwijnen door het toenemende onderhuids vet.
Het centrale zenuwstelsel maakt in week 34 belangrijke vorderingen. De verbindingen tussen zenuwcellen worden sterker en sneller door myelinisatie, het proces waarbij zenuwvezels worden omhuld met een isolatielaag. Dit verbetert de signaaloverdracht tussen de hersenen en het lichaam. Je baby kan hierdoor steeds beter gecoordineerde bewegingen maken, de lichaamstemperatuur reguleren en de ademhaling en het slikken op elkaar afstemmen.
De ogen van je baby zijn nu goed ontwikkeld. De pupillen reageren op licht door te verwijden en te vernauwen. Als er een felle lamp op je buik schijnt, draait je baby het hoofdje weg of knijpt de oogleden samen. De ogen zijn nog blauwgrijs van kleur, ongeacht de uiteindelijke oogkleur. De definitieve kleur ontwikkelt zich pas na de geboorte, wanneer de ogen worden blootgesteld aan licht. Bij donkere ogen gaat dit proces sneller dan bij lichte ogen, die soms pas na een jaar hun definitieve kleur bereiken.
Vernix caseosa als beschermlaag
De vernix caseosa, de wittige, vettige laag die de huid van je baby bedekt, wordt in week 34 dikker. Deze laag bestaat uit afgestoten huidcellen, lanugohaar en talg en beschermt de huid tegen het vruchtwater waarin je baby al maanden drijft. Zonder vernix zou de huid verschrompelen en beschadigd raken, vergelijkbaar met wat er met jouw huid gebeurt als je te lang in bad ligt. De vernix houdt de huid soepel en vormt een barriere tegen infecties.
Na de geboorte heeft de vernix ook een functie. De laag helpt bij de temperatuurregulatie van de pasgeborene, heeft antibacteriele eigenschappen en hydrateert de huid. Steeds meer ziekenhuizen en verloskundigen adviseren daarom om de vernix niet direct na de geboorte af te wassen maar te laten zitten en vanzelf te laten intrekken. Dit kan enkele uren tot een dag duren. De eerste echte wasbeurt kan rustig een paar dagen na de geboorte plaatsvinden.
Het lanugo, het fijne donshaartje dat het lichaam van je baby bedekte, verdwijnt in deze weken grotendeels. De haartjes laten los en worden opgenomen in het vruchtwater, dat je baby inslikt. Het lanugo wordt vervolgens onderdeel van het meconium, de eerste donkere ontlasting na de geboorte. Bij de geboorte hebben de meeste baby s nog restjes lanugohaar op de schouders, rug, oren en voorhoofd. Dit is volkomen normaal en verdwijnt vanzelf in de eerste weken na de geboorte.
Overlevingskansen bij vroeggeboorte
Als je baby in week 34 geboren zou worden, zijn de overlevingskansen uitstekend: meer dan 98 procent. Dit percentage is geruststellend, maar het betekent niet dat een geboorte in week 34 zonder risico s is. Baby s die in deze week geboren worden, zijn premature en hebben vaak een korter verblijf op de neonatologie-afdeling nodig. De meeste prematuren van 34 weken verblijven gemiddeld een tot twee weken in het ziekenhuis, afhankelijk van hun gewicht, ademhaling en voedingsvermogen.
De meest voorkomende problemen bij baby s die in week 34 geboren worden, zijn ademhalingsproblemen door onvoldoende surfactant, moeite met drinken doordat het zuig- en slikreflex nog niet perfect op elkaar zijn afgestemd, en moeite met de temperatuurregulatie. Een couveuse of warmtebed helpt bij het op peil houden van de lichaamstemperatuur. Sondevoeding kan tijdelijk nodig zijn als de baby nog niet sterk genoeg zuigt. Deze problemen zijn vrijwel altijd tijdelijk.
Als je verloskundige of gynaecoloog signalen opmerkt dat een vroeggeboorte dreigt, kunnen corticosteroiden worden toegediend om de longrijping te versnellen. Deze injecties worden bij voorkeur 24 tot 48 uur voor de verwachte geboorte gegeven en verminderen het risico op ademhalingsproblemen aanzienlijk. Na week 34 worden corticosteroiden niet standaard meer toegediend, omdat de longen al vergevorderd zijn in hun rijping. Meer informatie over vroeggeboorte en de zorg die daarbij komt kijken vind je op de website van het RIVM.
Klachten en symptomen in week 34
Vermoeidheid is in week 34 een van de meest genoemde klachten. Je lichaam werkt hard om je baby te voeden en te laten groeien, je draagt gemiddeld tien tot twaalf kilo extra gewicht mee en je slaapkwaliteit is vaak verminderd door de omvang van je buik, frequente toiletbezoeken en onrustige nachten. Accepteer dat je minder energie hebt dan normaal en plan je dagen minder vol. Overdag even de benen omhoog leggen of een korte powernap nemen kan al veel verschil maken.
Bekkendruk en een zwaar gevoel onderbuiks komen veel voor naarmate je baby groter en zwaarder wordt. De baarmoeder drukt op je blaas, waardoor je vaker moet plassen, soms al na een kwartier. Bekkenbodemspieren die al maanden extra belast worden, kunnen vermoeid raken, wat zich uit in een drukkend of verzakkend gevoel. Bekkenbodemoefeningen helpen om de spieren sterk te houden. Span de spieren aan alsof je je plas ophoudt, houd vijf seconden vast en ontspan. Herhaal dit tien keer, drie keer per dag.
Braxton Hicks-contracties worden in deze fase van de zwangerschap frequenter en soms krachtiger. Deze oefenweeeen voelen als een strakke band om je buik die een halve tot een hele minuut aanhoudt en dan weer ontspant. Ze zijn onregelmatig, niet pijnlijk (wel oncomfortabel) en stoppen als je van houding verandert of gaat bewegen. Als de contracties regelmatig worden (meer dan zes per uur), pijnlijk zijn of gepaard gaan met bloedverlies of vochtverlies, neem dan contact op met je verloskundige. Dit kunnen tekenen zijn van vroegtijdige weeeen.
Voeding en energie in het derde trimester
In het derde trimester heeft je lichaam dagelijks circa 450 extra kilocalorieen nodig om je baby te voeden en je eigen lichaam draaiende te houden. Kies voor voedingsrijke bronnen: volkoren brood met avocado en ei bij het ontbijt, een salade met linzen en geroosterde groenten bij de lunch, en gegrilde kip met zoete aardappel en spinazie bij het avondeten. Tussendoortjes als noten, yoghurt met fruit of hummus met rauwkost houden je bloedsuiker stabiel.
Eiwitten zijn in het derde trimester extra relevant voor de snelle groei van je baby. Probeer bij elke maaltijd een goede eiwitbron op te nemen: vlees, vis, eieren, zuivel, peulvruchten, tofu of tempeh. Het dagelijks aanbevolen eiwitgehalte voor zwangere vrouwen in het derde trimester ligt rond de 70 gram. Een ei bevat circa 6 gram eiwit, 100 gram kip circa 25 gram en een portie kwark circa 12 gram. Combineer dierlijke en plantaardige bronnen voor een gevarieerd voedingspatroon.
Zorg goed voor je huid nu je buik zijn maximale omvang nadert. Breng dagelijks een rijke olie of creme aan op je buik, heupen en borsten om de huid soepel te houden en jeuk door uitrekking te verminderen. Cactusvijgolie is een uitstekende keuze vanwege het hoge gehalte aan vitamine E en essientiele vetzuren. Drink minstens twee liter water per dag voor een goede hydratatie van binnenuit. Neem ook een natuurlijke zeep zonder synthetische geur- en kleurstoffen voor het douchen, zodat je gevoelige zwangerschapshuid niet extra geirriteerd raakt.
Voorbereiden op de bevalling
Als je nog geen zwangerschapscursus hebt gevolgd, is het nu hoog tijd om je aan te melden. De meeste cursussen bestaan uit vier tot zes bijeenkomsten en behandelen onderwerpen als ademhalingstechnieken tijdens weeeen, ontspanningsoefeningen, het verloop van een bevalling, pijnbestrijdingsopties en de eerste dagen na de geboorte. Kraamzorgorganisaties, verloskundigenpraktijken en fysiotherapeuten bieden zwangerschapscursussen aan. De kosten variieren van gratis tot circa 200 euro, afhankelijk van de aanbieder.
Bespreek met je verloskundige je wensen rondom de bevalling. Denk na over vragen als: wil je thuis of in het ziekenhuis bevallen? Welke vormen van pijnbestrijding spreek je aan? Hoe denk je over een ruggenprik (epiduraal)? Wil je dat de navelstreng uitpulseert voor het wordt doorgeknipt? Wil je huid-op-huidcontact direct na de geboorte? Al deze keuzes kun je vastleggen in een geboorteplan. Dit is geen bindend contract maar een hulpmiddel om je zorgverleners te informeren over je voorkeuren.
Vergeet ook de praktische voorbereiding niet. Zorg dat de babykamer of slaapplek voor de baby klaar is. Een wiegje of co-sleeper naast je bed, een aankleedkussen met dekentjes, luiers in maat 1, rompertjes in maat 50-56 en een paar hydrofieldoeken zijn voldoende voor de eerste weken. Je hoeft geen complete babykamer ingericht te hebben voor de geboorte. Zorg voor voldoende goede nachtrust in deze laatste weken, want na de bevalling wordt slapen een stuk lastiger.
Praktische tips voor week 34
Plan de komende weken een rondleiding in het ziekenhuis als je daar wilt bevallen. Veel ziekenhuizen bieden maandelijkse rondleidingen aan voor aanstaande ouders. Je ziet de verloskamers, de kraamafdeling en de neonatologie-afdeling en je kunt vragen stellen aan de verpleegkundigen. Het is geruststellend om de omgeving te kennen waar je mogelijk gaat bevallen. Neem ook de parkeerroute en de ingang bij nachtelijke opname door met je partner.
Controleer of je zorgverzekering alles dekt wat je nodig hebt. Een ziekenhuisbevalling zonder medische noodzaak wordt niet altijd vergoed vanuit de basisverzekering. Een ruggenprik valt onder de basisverzekering als deze medisch noodzakelijk is, maar bij sommige polissen geldt een eigen bijdrage. Kraamzorg wordt vergoed tot een bepaald aantal uren per dag (meestal vijf tot acht uur) gedurende acht tot tien dagen. Controleer je polis of neem contact op met je verzekeraar voor de precieze voorwaarden.
Begin met het invriezen van maaltijden voor de kraamtijd. Kook extra porties soep, stamppot, curry of pastasaus en vries ze in. Na de bevalling heb je geen energie of tijd om uitgebreid te koken, en gezonde, huisgemaakte maaltijden uit de vriezer zijn dan een uitkomst. Maak er een leuk project van samen met je partner: zet een middag muziek op en kook drie of vier gerechten in grote hoeveelheden. Label de bakjes met de inhoud en de datum zodat je weet wat er in de vriezer zit.