Bij 7 weken zwanger groeien de hersenen van je baby in een tempo dat je nauwelijks kunt bevatten: zo'n 100 nieuwe hersencellen per minuut. De armpjes en beentjes worden langer en aan het uiteinde vormen zich peddelvormige handjes. Interne organen zoals de nieren en de lever beginnen zich aan te leggen, en de navelstreng is nu volledig functioneel. Jij merkt ondertussen dat de zwangerschapsklachten in volle hevigheid doorgaan. Misselijkheid, vermoeidheid en emotionele schommelingen zijn voor veel vrouwen rond 7 weken zwanger op hun ergst. Je baby is nu ongeveer 10 millimeter groot, vergelijkbaar met een bosbessje. Dit artikel vertelt je alles over de ontwikkelingen van deze drukke week.
Inhoudsopgave
- De hersenen groeien razendsnel
- Je baby in week 7
- Orgaanontwikkeling in volle gang
- Symptomen bij 7 weken zwanger
- Omgaan met extreme vermoeidheid
- Voeding en supplementen
- Praktische tips voor week 7
- De eerste echo: wat kun je verwachten?
De hersenen groeien razendsnel
De hersenontwikkeling van je baby is in week 7 spectaculair. Elke minuut worden er ongeveer 100 nieuwe zenuwcellen (neuronen) aangemaakt. Dit proces, neurogenese genaamd, gaat de komende weken in hetzelfde tempo door. De hersenen zijn nu het grootste orgaan van het embryo en vormen bijna de helft van het totale lichaamsvolume. De drie hersenblaasjes differentiëren zich verder. Het voorbrein splitst zich in twee hemisferen, de aanzet voor de linker- en rechterhersenhelft. Het achterbrein vormt het cerebellum, dat later verantwoordelijk is voor evenwicht en coordinatie.
De zenuwcellen beginnen verbindingen met elkaar te maken via uitlopers die axonen en dendrieten heten. Deze verbindingen, synapsen genaamd, vormen het netwerk waarmee het brein informatie verwerkt. In week 7 zijn dit nog heel eenvoudige verbindingen, maar het is het fundament van een zenuwstelsel dat bij de geboorte zo'n 100 miljard neuronen zal bevatten. De eerste reflexbogen worden aangelegd: eenvoudige circuits die een zintuiglijk signaal verbinden met een motorische reactie.
Het ruggenmerg stuurt steeds meer zenuwuitlopers naar de ledematen en de romp. De eerste motorische neuronen maken contact met de zich ontwikkelende spieren, en hoewel de baby nog niet beweegt op een manier die jij kunt voelen, beginnen de eerste onwillekeurige spiertrekkingen al in dit stadium. De zenuwcellen produceren myeline, een vetachtige isolatielaag die de signaaloverdracht versnelt. Dit proces van myelinisatie gaat overigens door tot ver na de geboorte, zelfs tot in de vroege volwassenheid.
Je baby in week 7
Je baby is bij 7 weken zwanger ongeveer 10 millimeter lang van kruin tot stuit, vergelijkbaar met een blauwe bes. Het gewicht is nog verwaarloosbaar, minder dan een gram. Het staartje dat in eerdere weken zichtbaar was, is nu bijna helemaal verdwenen. De kop is nog steeds disproportioneel groot vergeleken met het lichaam, maar de romp begint te groeien en krijgt meer vorm. Het embryo ziet er nu duidelijker uit als een menselijk wezen dan als een kikkertvisje.
De armpjes en beentjes zijn langer geworden. Aan het uiteinde van de armpjes vormen zich peddelvormige structuren die later de handen worden. Je kunt op dit moment nog geen individuele vingers onderscheiden, maar de aanzet is er. Hetzelfde geldt voor de voetjes. De botten zijn nog geen echt bot maar kraakbeen, dat later zal verkalken tot stevige botten. De spieren rondom het kraakbeen beginnen zich te vormen en hun eerste verbindingen te maken met het zenuwstelsel.
In het gezicht van je baby vormen zich steeds meer details. De ooglenzen worden aangelegd achter de pigmentvlekjes die de toekomstige ogen markeren. De neus krijgt een duidelijkere vorm met twee neusgaten. In de mond beginnen tandknoppen te verschijnen, de voorlopers van de melktanden die pas maanden na de geboorte door het tandvlees zullen breken. De tong vormt zich als een verdikking op de bodem van de mondholte. Al deze gezichtsstructuren ontstaan uit botlijsten die naar elkaar toe groeien en fuseren.
Orgaanontwikkeling in volle gang
In week 7 zijn de meeste grote orgaansystemen in aanleg aanwezig. De nieren (mesonefros, de tweede generatie nieren) beginnen te functioneren en produceren kleine hoeveelheden urine. De definitieve nieren (metanefros) worden nu aangelegd en nemen later de functie over. De lever is relatief groot en produceert al de eerste bloedcellen. Tot de beenmerg deze taak rond de vijfde maand overneemt, is de lever de belangrijkste producent van rode bloedcellen. De milt, de alvleesklier en de galblaas zijn ook in aanleg aanwezig.
Het spijsverteringskanaal ontwikkelt zich van een eenvoudige buis tot een complexer systeem met maag, dunne darm en dikke darm. De darm is op dit moment nog zo lang dat een deel ervan tijdelijk in de navelstreng uitpuilt, een volkomen normaal fenomeen dat fysiologische herniatie heet. Later in de zwangerschap trekt de darm zich terug in de buikholte. De longen zijn aangelegd als twee knoppen aan weerszijden van de luchtpijp, maar ze zijn nog lang niet functioneel. De longen zijn het laatste orgaan dat volledig rijpt, pas kort voor de geboorte.
De navelstreng is in week 7 volledig functioneel en vormt de levensader tussen je baby en de placenta. De streng bevat twee slagaders en een ader, ingebed in een geleiachtige substantie die whartongelei heet. De whartongelei beschermt de bloedvaten tegen afknikken. Via de navelstreng ontvangt je baby zuurstof en voedingsstoffen uit jouw bloed en geeft hij of zij afvalstoffen zoals kooldioxide terug. De placenta filtert en wisselt deze stoffen uit zonder dat het bloed van moeder en baby zich rechtstreeks mengt.
Symptomen bij 7 weken zwanger
De symptomen van week 6 zetten door en kunnen in week 7 nog intenser worden. De hCG-spiegel stijgt nog steeds en bereikt zijn piek ergens tussen week 8 en 12. Misselijkheid is voor veel vrouwen nu op zijn ergst. Sommige vrouwen kunnen bepaalde geuren niet meer verdragen: koffie, parfum, knoflook of het eten dat hun partner klaarmaakt. Deze hyperosmie (verhoogde geurzin) wordt veroorzaakt door oestrogeen en is een van de meest karakteristieke vroege zwangerschapssymptomen.
Constipatie is een veelvoorkomende klacht die in week 7 kan opspelen. Progesteron vertraagt de darmwerking, waardoor voedsel langzamer door je spijsverteringskanaal beweegt. Dit leidt tot een harder ontlasting en minder frequent naar het toilet gaan. Drink extra water (minimaal twee liter per dag), eet vezelrijke voeding zoals volkoren producten, groenten en fruit, en beweeg dagelijks. Pruimen of pruimensap zijn een beproefd huismiddeltje. Gebruik geen laxeermiddelen zonder overleg met je verloskundige.
Je borsten blijven groeien en kunnen inmiddels een tot twee cupmaten groter zijn dan voor de zwangerschap. De aders op je borsten zijn duidelijker zichtbaar door de verhoogde doorbloeding. Sommige vrouwen hebben al last van jeuk op de borsten doordat de huid opgerekt wordt. Een goede moisturizer of bodylotion kan verlichting geven. Verder kunnen hoofdpijn, duizeligheid (door een lager bloeddruk) en een verstopte neus (zwangerschapsrhinitis) voorkomen. Al deze klachten zijn vervelend maar onschuldig en verdwijnen meestal na het eerste trimester.
Omgaan met extreme vermoeidheid
De vermoeidheid in week 7 kan overweldigend zijn. Je lichaam bouwt een compleet nieuw orgaan (de placenta), vergroot je bloedvolume met bijna 50 procent en ondersteunt de razendsnelle groei van het embryo. Dat kost enorm veel energie. Het progesteron versterkt dit effect doordat het een sederend (kalmerend) effect heeft op je zenuwstelsel. Het resultaat is een vermoeidheid die niet te vergelijken is met gewone moeheid. Het voelt meer alsof iemand de stekker uit je heeft getrokken.
Accepteer de vermoeidheid en pas je dagindeling aan waar mogelijk. Ga eerder naar bed, sta later op als dat kan, en neem overdag korte rustmomenten. Een powernap van 20 minuten kan wonderen doen. Vraag je partner, familie of vrienden om hulp met huishoudelijke taken. Dit is niet het moment om alles zelf te willen doen. Veel vrouwen voelen zich schuldig over hun lage energieniveau, maar bedenk dat je lichaam iets buitengewoons aan het doen is. Gun jezelf de rust die je nodig hebt.
Lichaamsbeweging kan paradoxaal genoeg helpen tegen vermoeidheid. Een wandeling van twintig minuten in de frisse lucht kan je energieniveau tijdelijk verhogen en je slaapkwaliteit verbeteren. Kies voor lichte tot matige inspanning en vermijd zware training. Yoga, zwemmen en wandelen zijn ideaal. Zorg voor voldoende ijzer in je voeding (rood vlees, spinazie, peulvruchten) of neem een supplement als je verloskundige dat adviseert. IJzertekort kan de vermoeidheid verergeren en komt relatief vaak voor bij zwangere vrouwen. Tegen stress en slaapproblemen helpt een vast avondritueel met dimverlichting en geen beeldschermen.
Voeding en supplementen
Foliumzuur blijft essentieel, ook al is de neurale buis inmiddels gesloten. Foliumzuur speelt namelijk ook een rol bij de aanmaak van nieuwe cellen en de groei van de placenta. Blijf dagelijks 400 microgram innemen, bij voorkeur als onderdeel van een zwangerschapsvitamine. Vitamine D (10 microgram per dag) en jodium (150 microgram per dag) zijn eveneens aanbevolen. Jodium is nodig voor de schildklierfunctie van zowel moeder als baby en draagt bij aan de hersenontwikkeling.
Als de misselijkheid je ervan weerhoudt om gevarieerd te eten, focus dan op de voedingsmiddelen die je wel verdraagt. Koolhydraatrijke, milde voedingsmiddelen worden vaak het best verdragen: crackers, toast, rijst, aardappelen en bananen. Probeer bij elke maaltijd een klein beetje eiwit toe te voegen, zoals een plak kipfilet, een gekookt ei of een stukje kaas. Eiwitten helpen om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden, wat de misselijkheid kan verminderen.
Vergeet niet om voldoende te drinken. Als water op een lege maag niet goed valt, probeer dan water met een schijfje citroen, gemberthee, rooibosthee of bouillon. Vermijd suikerrijke dranken en frisdrank. Cactusvijgolie is een fijne toevoeging aan je huidverzorgingsroutine in deze periode, want de hormonale veranderingen kunnen je huid droger of juist vettiger maken. Honing in gemberthee is een prettige combinatie die zowel de misselijkheid als de dorst kan verlichten. Kies voor rauwe honing voor de meeste voedingsstoffen.
Praktische tips voor week 7
Overweeg om een zwangerschapsbeha aan te schaffen als je huidige beha's niet meer comfortabel zitten. Kies een model zonder beugel, met brede bandjes en voldoende ondersteuning. Veel vrouwen vinden een katoenen sportbeha of een speciale zwangerschapsbeha het prettigst. Je cupmaat kan gedurende de zwangerschap nog meerdere keren veranderen, dus investeer niet meteen in dure exemplaren. Hema, Primark en grote drogisterijen hebben betaalbare opties.
Begin met nadenken over de prenatale screening die je rond week 12 aangeboden krijgt. De combinatietest bestaat uit een nekplooimeting via echo en een bloedonderzoek dat de kans op het syndroom van Down, het syndroom van Edwards en het syndroom van Patau berekent. Als alternatief kun je kiezen voor de NIPT (niet-invasieve prenatale test), die al vanaf week 10 gedaan kan worden en betrouwbaarder is dan de combinatietest. De NIPT wordt sinds 2023 vergoed vanuit de basisverzekering. Neem de tijd om je te informeren en bespreek je keuze met je partner.
Houd een lijstje bij van vragen voor je verloskundige. In de loop van de weken komen er steeds meer vragen op die je bij je eerste afspraak kunt stellen. Denk aan: mag ik naar de sauna? Mag ik mijn haar verven? Mag ik vliegen? Hoe zit het met de kat en toxoplasmose? Mag ik mijn tanden laten bleken? Volgens het Thuisarts.nl platform kun je veel antwoorden op veelgestelde vragen al online vinden, maar het persoonlijke advies van je verloskundige is altijd op maat.
De eerste echo: wat kun je verwachten?
De eerste echo, ook wel de datingecho of termijnecho genoemd, vindt meestal plaats tussen week 8 en 12. Bij sommige verloskundigenpraktijken wordt al vanaf week 7 een vroege echo aangeboden, vooral als er reden is voor extra controle (eerdere miskraam, bloedverlies, pijn). De echo wordt in dit stadium vaginaal (inwendig) gedaan, omdat het embryo nog te klein is om via de buikwand goed in beeld te brengen. Een vaginale echo is niet pijnlijk, hoewel sommige vrouwen het als oncomfortabel ervaren.
Bij een echo in week 7 kun je het vruchtzakje zien, het embryo met een zichtbaar kloppend hartje en de dooierzak. Het embryo is nog heel klein en ziet eruit als een stipje met een flikkerend lichtpuntje (het hartje). De echoscopist meet de lengte van het embryo (CRL) en vergelijkt die met de zwangerschapsduur op basis van je menstruatie. Als de maten overeenkomen, wordt je uitgerekende datum bevestigd. Als er een verschil is van meer dan een week, kan de datum worden bijgesteld.
Het zien van het kloppende hartje op de echo is voor veel aanstaande ouders een emotioneel moment. Het maakt de zwangerschap tastbaarder en reeler. Sommige vrouwen zijn opgelucht, andere huilen van geluk, en weer andere voelen zich overweldigd. Al die reacties zijn normaal. Als bij de echo geen hartslag wordt gezien, hoeft dat niet direct slecht nieuws te zijn. Soms is de zwangerschap minder ver dan verwacht en is het simpelweg te vroeg. De verloskundige zal in dat geval een controle-echo plannen, meestal een week later.