Je bent 22 weken zwanger en je baby begint steeds meer op een pasgeborene te lijken. De oogleden, wenkbrauwen en zelfs wimpertjes zijn nu duidelijk zichtbaar. De lippen zijn gevormd en je baby kan gezichtsuitdrukkingen maken die na de geboorte herkenbaar zullen zijn. Bij 22 weken zwanger ontwikkelen de longen zich verder en oefent je baby ademhalingsbewegingen. Je voelt de schopjes nu regelmatig en krachtig. In dit artikel lees je alles over de ontwikkelingen in week 22.
Inhoudsopgave
- Je baby lijkt op een pasgeborene
- De ontwikkeling van je baby in week 22
- De longen oefenen alvast
- Klachten en symptomen in week 22
- Bekkenbodem en bekkenklachten
- Voeding en ijzer
- Bewegen in het tweede trimester
- Praktische tips voor week 22
Je baby lijkt op een pasgeborene
In week 22 heeft je baby het uiterlijk van een miniatuur pasgeborene. De ogen zijn volledig gevormd met oogleden, wenkbrauwen en wimpers. De ogen zijn nog gesloten en zullen rond week 26 voor het eerst opengaan. De iris, het gekleurde deel van het oog, mist nog pigment en heeft bij alle baby s op dit moment een blauwgrijze kleur. De definitieve oogkleur wordt pas na de geboorte bepaald, soms duurt het zelfs maanden voordat de oogkleur vaststaat.
De lippen zijn goed gevormd en je baby oefent zuigbewegingen. Dit is een voorbereiding op de borstvoeding of flesvoeding na de geboorte. De oortjes hebben hun definitieve vorm en het gehoor is goed genoeg om jouw stem te herkennen. Het neusje is zichtbaar en de neusgaten beginnen open te gaan, hoewel je baby nog geen lucht inademt. De gezichtsuitdrukkingen worden gevarieerder: fronsen, glimlachen, lippen tuiten en grimassen maken behoren allemaal tot het repertoire.
De huid is nog dun en gerimpeld omdat er weinig onderhuids vet aanwezig is. De komende weken zal je baby vetreserves opbouwen die de huid gladder maken. De huidskleur is op dit moment roodachtig door de zichtbare bloedvaten onder de dunne huid. De vernix en het lanugo bedekken en beschermen de huid. De vingertoppen hebben unieke vingerafdrukken en de nagels bedekken nu de volledige nagelbedden. Je baby grijpt regelmatig de navelstreng vast en laat weer los.
De ontwikkeling van je baby in week 22
Je baby is nu ongeveer 27 centimeter lang en weegt rond de 430 gram, vergelijkbaar met een kokosnoot. De spieren worden sterker en de bewegingen krachtiger. Je kunt de schopjes en stoten nu duidelijk voelen, en soms zelfs zien als je naar je buik kijkt. De bewegingen zijn niet meer alleen reflexmatig maar worden steeds doelgerichter. Je baby kan nu met de handen het gezicht aanraken, aan de duim zuigen en met de voetjes tegen de baarmoederwand trappen.
Het pancreas (de alvleesklier) produceert nu insulin, een hormoon dat essentieel is voor de regulatie van de bloedsuikerspiegel. De schildklier is actief en maakt schildklierhormonen aan die de stofwisseling en groei reguleren. De lever maakt bilirubine aan als afbraakproduct van rode bloedcellen. Na de geboorte is de lever hier soms nog niet helemaal bedreven in, wat zich uit als geelzucht (een gele verkleuring van de huid) die bij de meeste pasgeborenen vanzelf verdwijnt.
De tastzin is nu het meest ontwikkelde zintuig van je baby. Je baby voelt de temperatuur van het vruchtwater, de textuur van de navelstreng en de wand van de baarmoeder. Als je een hand op je buik legt en zachtjes drukt, kan het zijn dat je baby reageert met een schopje of een draaibeweging. Deze interactie is een van de eerste vormen van communicatie tussen jou en je baby. Veel ouders genieten ervan om met hun baby te spelen door op de buik te tikken en te wachten op een reactie.
De longen oefenen alvast
De longen van je baby zijn in week 22 nog niet in staat om zelfstandig te functioneren, maar ze ontwikkelen zich gestaag. De luchtwegen vertakken zich verder en de longblaasjes (alveoli) beginnen zich te vormen. De productie van surfactant, een stof die voorkomt dat de longblaasjes bij het uitademen samenvallen, is begonnen maar nog onvoldoende voor zelfstandige ademhaling. Surfactant is cruciaal voor de longfunctie en de productie neemt de komende weken flink toe.
Je baby oefent ademhalingsbewegingen door vruchtwater in en uit de longen te bewegen. Deze oefenbewegingen zijn zichtbaar op een echo als ritmische bewegingen van de borstkas. Het zijn geen echte ademhalingen, want je baby krijgt zuurstof via de placenta en navelstreng, niet via de longen. Maar deze oefeningen trainen de ademhalingsspieren en bereiden de longen voor op het moment van de geboorte, wanneer ze binnen seconden moeten overschakelen van vruchtwater naar lucht.
Premature geboorte bij 22 weken is een kritisch punt in de verloskunde. Op dit moment zijn de longen te onrijp voor zelfstandige ademhaling, maar in gespecialiseerde neonatale intensive care units (NICU) kunnen sommige baby s vanaf 24 weken overleven met intensieve medische hulp, waaronder kunstmatige beademing en toediening van surfactant. Elke extra week in de baarmoeder verbetert de overlevingskansen en vermindert het risico op complicaties. Bij dreigende vroeggeboorte worden corticosteroiden toegediend om de longrijping te versnellen.
Klachten en symptomen in week 22
Toegenomen vaginale afscheiding is een veelvoorkomende klacht rond 22 weken zwanger. De hormoonveranderingen en de verhoogde doorbloeding van het bekkengebied zorgen voor meer afscheiding dan normaal. Zolang de afscheiding helder of wittig is, niet ruikt en niet gepaard gaat met jeuk of irritatie, is het volkomen normaal. Draag katoenen ondergoed dat ademend is en vermijd synthetische materialen. Gebruik geen inlegkruisjes met plastic laag, want die houden vocht vast en kunnen schimmelinfecties bevorderen.
Aambeien (hemorroiden) zijn opgezwollen bloedvaten rond de anus die jeuk, pijn en soms bloedverlies veroorzaken. Ze komen veel voor in de zwangerschap door de verhoogde druk van de groeiende baarmoeder op de bekkenbodem en de vertraagde darmwerking die constipatie veroorzaakt. Voorkom aambeien door voldoende vezels te eten, twee liter water per dag te drinken en niet te persen op het toilet. Bij klachten helpt een hemorroidenzalf (verkrijgbaar bij Etos voor ca. vijf euro) of een warm zitbad.
Sommige vrouwen ervaren kortademigheid in deze periode, hoewel de baarmoeder de longen nog niet echt in de weg zit. Het hormoon progesteron stimuleert diepere ademhaling, waardoor je het gevoel kunt hebben dat je niet genoeg lucht krijgt. Dit is onschuldig maar kan beangstigend aanvoelen. Ga rechtop zitten of staan om je longen maximale ruimte te geven. Bij plotselinge ernstige kortademigheid, pijn op de borst of hoesten met bloed bel je onmiddellijk je verloskundige of de huisartsenpost, want dit kunnen tekenen zijn van een longembolie.
Bekkenbodem en bekkenklachten
De bekkenbodem, een groep spieren die als een hangmat de organen in je bekken ondersteunen, wordt in de zwangerschap extra belast. Het gewicht van de groeiende baarmoeder drukt op deze spieren en de hormonen maken het bindweefsel losser. Een sterke bekkenbodem is niet alleen nodig om urineverlies te voorkomen, maar speelt ook een cruciale rol tijdens de bevalling: de bekkenbodemspieren moeten zowel kracht als ontspanning leveren om je baby door het geboortekanaal te loodsen.
Bekkeninstabiliteit, ook wel bekkenklachten of SI-gewrichtsklachten genoemd, treft ongeveer een op de vijf zwangere vrouwen. De pijn zit in het schaambeen, de lies, de billen of de onderrug en wordt erger bij lopen, traplopen en omdraaien in bed. De oorzaak is het losser worden van de gewrichten in het bekken door het hormoon relaxine. Een bekkenband (verkrijgbaar bij de drogist voor ca. vijftien euro) kan ondersteuning bieden. Een bekkenfysiotherapeut kan gerichte oefeningen geven om de spieren rond het bekken te versterken.
Preventie is effectiever dan behandeling. Vermijd asymmetrische belasting: stap met beide benen tegelijk uit bed (draai op je zij en duw jezelf omhoog), draag gelijkmatig gewicht aan beide kanten en vermijd lang staan. Bij slaapproblemen door bekkenpijn kan een zacht kussen tussen je knieen de druk op de bekkengewrichten verlichten. Doe dagelijks zachte oefeningen zoals de kattenugruggengraat (hands and knees, rug hol en bol) en de bridgeoefening (op je rug met opgetrokken knieen, billen optillen).
Voeding en ijzer
IJzer is in week 22 een van de belangrijkste mineralen in je voeding. Je bloedvolume is met bijna 50 procent toegenomen en het aanmaken van al die extra rode bloedcellen vraagt flinke hoeveelheden ijzer. Een ijzertekort leidt tot bloedarmoede (anemie) met klachten als extreme vermoeidheid, bleekheid, duizeligheid en hartkloppingen. Bij de bloedcontrole rond week 20 is je ijzerwaarde gecontroleerd. Als deze te laag is, schrijft je verloskundige een ijzersupplement voor.
De beste bronnen van opneembaar ijzer zijn dierlijke producten: rood vlees (rundergehakt, biefstuk), lever (maximaal een keer per week vanwege vitamine A), kip en vis. Plantaardig ijzer uit peulvruchten, spinazie en volkorenbrood wordt minder goed opgenomen, maar je kunt de opname verbeteren door het te combineren met vitamine C. Eet een kiwi bij je havermout of paprika door je linzensoep. Kook in een gietijzeren pan: er komen kleine hoeveelheden ijzer vrij die je voeding verrijken.
Sommige voedingsmiddelen remmen de ijzeropname en die wil je niet tegelijk met ijzerrijke maaltijden innemen. Thee, koffie en melk bevatten stoffen (tannine en calcium) die de opname van ijzer verminderen. Drink deze bij voorkeur tussen de maaltijden in plaats van erbij. Voor je huid is een jojoba olie een ideale dagelijkse verzorging die de huid soepel en gehydrateerd houdt zonder zware chemicalieen. Neem een honing als natuurlijk zoetmiddel in je thee in plaats van suiker voor een extra gezonde boost.
Bewegen in het tweede trimester
Het tweede trimester is de ideale periode om actief te blijven. De misselijkheid is voorbij, je energie is terug en je buik is nog niet zo groot dat het bewegen belemmert. Minstens dertig minuten matig intensieve beweging per dag wordt aanbevolen: een stevige wandeling, een rondje zwemmen, fietsen of een prenatale yogales. Bewegen verbetert je bloedcirculatie, vermindert zwangerschapsklachten zoals rugpijn en constipatie, en bereidt je lichaam voor op de bevalling.
Er zijn een paar sporten die je beter kunt vermijden in de zwangerschap. Contactsporten (voetbal, basketbal, hockey), sporten met valrisico (skieen, paardrijden, mountainbiken) en sporten op grote hoogte (boven 2500 meter) worden afgeraden. Duiken is absoluut verboden vanwege het risico op decompressieziekte bij de baby. Voor de rest geldt: als je een sport voor de zwangerschap beoefende en je voelt je er goed bij, kun je er meestal mee doorgaan. Luister naar je lichaam en verlaag de intensiteit als dat nodig voelt.
Krachttraining is in de zwangerschap toegestaan, mits je het verstandig aanpakt. Gebruik lichtere gewichten met meer herhalingen in plaats van zware gewichten. Vermijd oefeningen waarbij je op je rug ligt (na het eerste trimester) en oefeningen die veel druk op je buik zetten. Squats, lunges en oefeningen voor je rug en schouders zijn uitstekende keuzes die je voorbereiden op het tillen en dragen van je baby na de geboorte. Vraag een gecertificeerde personal trainer met ervaring in prenatale fitness om een programma op maat te maken.
Praktische tips voor week 22
De kinkhoestvaccinatie kan vanaf deze week worden gegeven. Kinkhoest is een ernstige infectieziekte die voor jonge baby s levensgevaarlijk kan zijn. Door je tijdens de zwangerschap te laten vaccineren, maak je antistoffen aan die via de placenta naar je baby worden overgedragen. Zo is je baby de eerste maanden na de geboorte beschermd, tot het moment dat het zelf gevaccineerd kan worden (rond zes tot acht weken oud). Bespreek de vaccinatie met je verloskundige en lees meer op de website van het RIVM.
Als je van plan bent om borstvoeding te geven, is dit een goed moment om je alvast te orienteren. Borstvoeding heeft veel voordelen voor zowel de baby als de moeder, maar het gaat niet altijd vanzelf. Een lactatiekundige of borstvoedingscoach kan je helpen om je voor te bereiden en eventuele problemen snel op te lossen. Veel ziekenhuizen en verloskundigenpraktijken bieden gratis voorlichtingsbijeenkomsten aan over borstvoeding. Schaaf je kennis bij zodat je na de geboorte niet voor verrassingen komt te staan.
Tot slot: begin met het verzamelen van babyspullen als je dat nog niet hebt gedaan. Je hoeft niet alles nieuw te kopen; veel babyspullen worden maar een paar maanden gebruikt en zijn tweedehands in uitstekende staat verkrijgbaar. Marktplaats, Vinted en lokale baby- en kinderbeurzen zijn goede plekken om te zoeken. Essentieel zijn: een veilige slaapplek, kleding in maat 50 tot 56, luiers, een autostoeltje en een kinderwagen of draagzak. De rest is luxe die je later altijd nog kunt aanschaffen.