Ben je 28 weken zwanger? Dan zit je nu stevig in het derde trimester en maakt je baby opwindende ontwikkelingen door. In week 28 is de REM-slaap van je baby goed gevestigd, wat betekent dat je kindje waarschijnlijk droomt. De ogen kunnen licht volgen en het lichaamsvet neemt toe. Voor moeders met een rhesusnegatieve bloedgroep is deze week extra bijzonder, want rond week 28 krijg je de anti-D injectie. In dit artikel lees je alles over dromen in de baarmoeder, de vetlaag die je baby opbouwt, de rhesusfactor en hoe je je kunt voorbereiden op de bevalling.
Inhoudsopgave
- Je baby kan dromen
- De ontwikkeling van je baby in week 28
- De vetlaag wordt dikker
- De anti-D injectie bij rhesusnegatief
- Klachten en symptomen in week 28
- Voeding en ijzer
- Bevallingscursus en voorbereiding
- Praktische tips voor week 28
Je baby kan dromen
Een van de meest fascinerende feiten over week 28 is dat de REM-slaap van je baby nu volledig gevestigd is. REM staat voor Rapid Eye Movement en is de slaapfase waarin de ogen snel heen en weer bewegen onder de gesloten oogleden. Bij volwassenen is REM-slaap de fase waarin de meeste dromen plaatsvinden. Hoewel niemand met zekerheid kan zeggen wat een ongeboren baby droomt, tonen hersenscans aan dat de hersenactiviteit tijdens de REM-slaap van je baby vergelijkbaar is met die van een dromende pasgeborene.
Onderzoekers denken dat de dromen van een ongeboren baby waarschijnlijk bestaan uit zintuiglijke indrukken: geluiden, bewegingen en gevoelens die je baby in de baarmoeder ervaart. De vertrouwde hartslag van de moeder, het geruis van het bloed en de gedempte geluiden van buitenaf vormen de wereld van je baby. Het is een mooi idee dat je kindje deze indrukken herbeleefd tijdens het dromen. REM-slaap is ook belangrijk voor de hersenontwikkeling, want tijdens deze fase worden nieuwe zenuwverbindingen aangelegd en versterkt.
Je baby slaapt in week 28 nog steeds het grootste deel van de dag, maar de periodes van waken worden langer. Tijdens de waakperiodes is je baby actief en beweegt veel. Je voelt schoppen, draaien en strekken, en soms zie je aan de buitenkant van je buik een uitstulping van een voetje of elleboogje. Tijdens de slaapperiodes ligt je baby rustig, al kun je soms nog kleine schokbewegingen voelen die bij de REM-slaap horen. Dit patroon van slapen en waken wordt in de komende weken steeds regelmatiger.
De ontwikkeling van je baby in week 28
Je baby is in week 28 ongeveer 37 centimeter lang en weegt rond de 1000 gram, een hele kilo. Dat is vergelijkbaar met een grote aubergine. Het bereiken van de grens van een kilo is een mooie mijlpaal. In de komende weken zal het gewicht snel toenemen, want je baby legt nu steeds meer vetreserves aan. De organen zijn allemaal aangelegd en functioneren, maar moeten nog verder rijpen. De longen produceren steeds meer surfactant en de hersenen groeien elke dag complexer.
De ogen van je baby zijn nu zo ver ontwikkeld dat ze licht kunnen volgen. Als een lichtbron over je buik beweegt, kunnen de ogen van je baby die beweging volgen. De pupillen reageren op licht door samen te trekken en te verwijden. De wimpers zijn langer geworden en de wenkbrauwen zijn goed zichtbaar. Op een 3D-echo is het gezichtje van je baby nu heel herkenbaar en veel ouders zien al gelijkenis met zichzelf of hun partner.
Je baby kan inmiddels een heel repertoire aan bewegingen uitvoeren: hoesten, zuigen, hikken, geeuwen en zelfs glimlachen. Het zuigen is een belangrijke vaardigheid die je baby oefent op de duim of vingers. Na de geboorte is het zuigreflex essentieel voor de voeding, of je nu borstvoeding of flesvoeding geeft. De nagels van je baby zijn nu volledig gevormd en reiken tot het topje van de vingers. Sommige baby's krabben zichzelf al in de baarmoeder, wat soms als kleine rode lijntjes zichtbaar is na de geboorte.
De vetlaag wordt dikker
In week 28 neemt de vetlaag onder de huid van je baby merkbaar toe. Dit vet heeft twee belangrijke functies: het isoleert het lichaam zodat je baby na de geboorte de lichaamstemperatuur kan reguleren, en het geeft energie voor de eerste uren na de bevalling. De huid van je baby wordt door het extra vet minder gerimpeld en doorzichtiger. De rode kleur maakt langzaam plaats voor een rozigere tint, hoewel de definitieve huidskleur pas maanden na de geboorte vaststaat.
Er zijn twee soorten vet die je baby aanmaakt: wit vet en bruin vet. Wit vet dient als energieopslag en isolatie. Bruin vet is bijzonder, want het kan warmte produceren zonder dat het lichaam hoeft te rillen. Dit is essentieel voor pasgeborenen, die nog niet goed kunnen rillen om warm te blijven. Bruin vet bevindt zich vooral rond de nek, schouders en nieren van je baby. In de komende weken zal de hoeveelheid vet flink toenemen en je baby zal bij de geboorte een gezonde laag vetweefsel hebben.
De vernix caseosa, de beschermende vetlaag op de huid van je baby, is nog aanwezig maar begint langzaam dunner te worden. De lanugo, het fijne donshaartje dat het lichaam bedekt, verdwijnt geleidelijk. Eerst op de plekken waar het meeste vet zit, zoals de wangen en het lichaam, en later ook op de armen en benen. Sommige baby's worden geboren met restjes lanugo, vooral op de schouders en rug. Dit verdwijnt binnen een paar weken na de geboorte vanzelf.
De anti-D injectie bij rhesusnegatief
Rond week 28 krijgen vrouwen met een rhesusnegatieve bloedgroep de zogenaamde anti-D injectie. De rhesusfactor is een eiwit op de rode bloedcellen. Als jij rhesusnegatief bent en je baby rhesuspositief, kan je lichaam antistoffen aanmaken tegen de bloedcellen van je baby. Dit heet rhesusimmunisatie en kan bij een volgende zwangerschap problemen veroorzaken. De anti-D injectie voorkomt dat je lichaam deze antistoffen aanmaakt en beschermt zo je baby en eventuele toekomstige zwangerschappen.
De injectie wordt gegeven in de bovenarm of bil en is vergelijkbaar met een gewone vaccinatie. Je kunt na de prik een beetje pijn of roodheid hebben op de injectieplaats, maar bijwerkingen zijn over het algemeen mild. Niet alle vrouwen hebben de anti-D injectie nodig, alleen vrouwen met een rhesusnegatieve bloedgroep. Je bloedgroep wordt aan het begin van de zwangerschap bepaald via een bloedtest. Als je niet weet of je rhesusnegatief bent, vraag het dan na bij je verloskundige.
Na de bevalling wordt het bloed van je baby getest om de rhesusfactor te bepalen. Als je baby rhesuspositief blijkt te zijn, krijg je binnen 72 uur na de geboorte nog een anti-D injectie. Dit is een standaardprocedure in de Nederlandse verloskundige zorg en wordt al tientallen jaren met succes toegepast. Volgens de KNOV is de anti-D profylaxe een van de meest effectieve preventieve maatregelen in de verloskunde. Het heeft het aantal gevallen van rhesusimmunisatie drastisch verminderd.
Klachten en symptomen in week 28
In week 28 kunnen de zwangerschapsklachten merkbaar toenemen. Veel vrouwen ervaren een toenemende vermoeidheid die vergelijkbaar is met de moeheid in het eerste trimester. Je lichaam draagt nu aanzienlijk meer gewicht en je hart pompt bijna anderhalf keer zoveel bloed als normaal. Dit kost energie. Probeer overdag even te rusten als dat mogelijk is en ga op tijd naar bed. Het is geen teken van zwakte om rust te nemen, het is wat je lichaam nodig heeft om je baby goed te laten groeien.
Slaapproblemen worden voor veel vrouwen in week 28 een serieus probleem. De grote buik maakt het lastig om een comfortabele slaappositie te vinden. Je moet vaak plassen omdat de baarmoeder op je blaas drukt, en de hik of bewegingen van je baby kunnen je wakker maken. Beenkrampen, vooral in de kuiten, komen 's nachts regelmatig voor en worden mogelijk veroorzaakt door een tekort aan magnesium of calcium. Strek je kuiten voor het slapengaan en zorg dat je overdag voldoende mineralen binnenkrijgt.
Sommige vrouwen merken dat hun huid droger is dan normaal of dat er jeuk optreedt op de buik en borsten. De huid rekt steeds verder uit en heeft extra verzorging nodig. Smeer je buik, heupen en borsten dagelijks in met een voedende olie of creme. Arganolie is bijzonder geschikt vanwege de hoge concentratie vitamine E en essientiele vetzuren die de huid diep hydrateren en de elasticiteit verbeteren. Masseer de olie met zachte, cirkelende bewegingen in je huid en neem even de tijd om van dit rustmoment te genieten.
Voeding en ijzer
IJzer verdient in week 28 extra aandacht. Je verloskundige laat rond deze week vaak een bloedtest doen om je Hb-gehalte te controleren. Het hemoglobine in je bloed heeft ijzer nodig om zuurstof te transporteren. Door het sterk toegenomen bloedvolume tijdens de zwangerschap kan je ijzergehalte dalen, zelfs als je goed eet. Een laag ijzergehalte, ofwel bloedarmoede, maakt je extra moe, duizelig en kortademig. Het is een van de meest voorkomende tekorten bij zwangere vrouwen.
Als uit de bloedtest blijkt dat je ijzergehalte te laag is, schrijft je verloskundige een ijzersupplement voor. Neem het supplement bij voorkeur op een lege maag met een bron van vitamine C, zoals een glas sinaasappelsap, om de opname te verbeteren. IJzersupplementen kunnen helaas bijwerkingen hebben zoals obstipatie, misselijkheid of een zwarte ontlasting. Eet naast het supplement ook ijzerrijke voedingsmiddelen: rood vlees, linzen, kikkererwten, spinazie en volkoren brood. Gedroogde abrikozen en vijgen zijn ook goede ijzerbronnen en een lekkere tussendoortje.
Naast ijzer is het belangrijk om voldoende eiwitten te eten in het derde trimester. Je baby groeit snel en heeft eiwitten nodig voor de opbouw van spieren en organen. Goede eiwitbronnen zijn vlees, vis, eieren, zuivel, noten en peulvruchten. Probeer bij elke maaltijd een portie eiwit op te nemen. Een ontbijt met yoghurt, havermout en een lepel honing geeft je een goede start van de dag. Combineer het met een handvol noten voor extra eiwitten en gezonde vetten die bijdragen aan de hersenontwikkeling van je baby.
Bevallingscursus en voorbereiding
Als je nog niet bent begonnen met een bevallingscursus, is week 28 het ideale moment om te starten. De meeste cursussen duren zes tot acht weken en het is fijn om de cursus af te ronden voordat je met zwangerschapsverlof gaat. Een goede bevallingscursus behandelt de fysiologie van de bevalling, ademhalings- en ontspanningstechnieken, pijnstillingsmogelijkheden en de eerste weken met je pasgeborene. Veel cursussen hebben ook een onderdeel over borstvoeding en babyverzorging.
Er zijn verschillende soorten bevallingscursussen beschikbaar. De traditionele zwangerschapscursus wordt vaak aangeboden door de verloskundigenpraktijk of het ziekenhuis. Daarnaast zijn er specifieke methoden zoals hypnobirthing, waarbij je leert om met behulp van zelfhypnose en diepe ontspanning pijn te beheersen. Yoga voor de bevalling combineert lichaamsbeweging met ademhalingsoefeningen. Welke cursus het beste bij je past, hangt af van je voorkeuren en behoeften. Bespreek de opties met je verloskundige en kijk wat er in jouw regio beschikbaar is.
Naast de bevallingscursus is het goed om ook praktische zaken te regelen. Zorg dat het autostoeltje voor je baby klaar is en correct gemonteerd in de auto. Veel brandweerkazernes en autobedrijven bieden gratis controle aan. Regel de laatste details voor de babykamer en zorg dat de basisspullen in huis zijn: luiers, rompertjes, mutsjes, dekentjes en badspullen. Kies voor een milde natuurlijke zeep voor de tere babyhuid. Je hoeft niet alles nieuw te kopen, tweedehands babykleding en spullen zijn prima en een stuk duurzamer.
Praktische tips voor week 28
In week 28 is het verstandig om een bevalplan te maken voor als het eerder begint dan verwacht. Bespreek met je partner wie er gebeld moet worden als de weeeen beginnen en hoe je naar het ziekenhuis of geboortecentrum komt. Zorg dat het telefoonnummer van je verloskundige altijd bereikbaar is en programmeer het in de telefoon van je partner. Maak een lijstje met belangrijke nummers: de verloskundige, het ziekenhuis, de kraamzorg en eventueel een oppas voor oudere kinderen.
Dit is ook een goed moment om te beginnen met het schrijven van geboortekaartjes of in elk geval een ontwerp te kiezen. Na de bevalling heb je daar veel minder tijd en energie voor. Veel ouders kiezen tegenwoordig voor online geboortekaartjes die snel verstuurd kunnen worden via WhatsApp of e-mail, naast of in plaats van papieren kaartjes. Bestel alvast een voorraad luiers, billendoekjes en andere babybenodigdheden die je sowieso nodig hebt, zodat je daar na de bevalling niet meer over hoeft na te denken.
Neem de tijd om te genieten van je zwangerschap. Het derde trimester kan zwaar zijn met alle klachten, maar het is ook een bijzondere tijd waarin je je baby steeds beter leert kennen. Praat tegen je buik, laat je partner voelen hoe de baby schopt en maak foto's van je groeiende buik als herinnering. Veel vrouwen vinden het leuk om elke week een foto te maken op dezelfde plek, zodat ze later kunnen terugkijken hoe de buik is gegroeid. Besteed aandacht aan goed slapen en ontspanning, want uitgerust zijn helpt je om de komende weken energiek door te komen.