Ben je 26 weken zwanger? Dan is er iets fascinerends gaande: je baby ontwikkelt een eigen slaapritme. Waar je kindje eerder op willekeurige momenten sliep en wakker was, ontstaat er nu een patroon van rust en activiteit. Je merkt waarschijnlijk dat je baby op bepaalde momenten van de dag actiever is dan op andere. In week 26 zijn de ogen volledig open en kan je baby knipperen. In dit artikel lees je alles over het slaapritme van je baby, de ontwikkeling van de hersenen en het afweersysteem, en hoe je omgaat met veelvoorkomende klachten als rugpijn en oefenweeeen.
Inhoudsopgave
- Het slaapritme van je baby
- De ontwikkeling van je baby in week 26
- Hersengolven en REM-slaap
- Het afweersysteem ontwikkelt zich
- Klachten en symptomen in week 26
- Rugpijn verlichten
- Voeding en bloeddruk
- Praktische tips voor week 26
Het slaapritme van je baby
In week 26 begint je baby een herkenbaar slaap-waakritme te ontwikkelen. Dit betekent dat je kindje periodes van activiteit afwisselt met periodes van rust, in een steeds regelmatiger patroon. Veel zwangere vrouwen merken dat hun baby vooral actief is wanneer zij zelf tot rust komen, bijvoorbeeld 's avonds op de bank of in bed. Dit komt doordat de wiegende bewegingen van jouw lichaam overdag je baby in slaap sussen. Zodra jij stilzit, wordt je baby wakker en begint te bewegen.
Je baby slaapt gemiddeld zo'n 16 tot 20 uur per dag, verdeeld over meerdere slaapperiodes. De waakperiodes duren meestal 20 tot 40 minuten. Tijdens de slaap ligt je baby stil, al kunnen er af en toe schokbewegingen optreden. Dit zijn reflexen die volstrekt normaal zijn. Tijdens de waakperiodes voel je schoppen, draaien en strekken. Het is goed om te letten op het bewegingspatroon van je baby, want een plotselinge verandering in het patroon kan een reden zijn om contact op te nemen met je verloskundige.
Het slaapritme van je baby in de baarmoeder geeft soms al een voorproefje van het ritme na de geboorte. Sommige ouders merken dat hun pasgeborene dezelfde slaaptijden aanhoudt als in de buik. Dit is niet altijd het geval, want na de geboorte verandert er veel voor je baby. Toch kan het helpen om nu al op te letten wanneer je baby actief is. Praat tegen je buik tijdens de waakperiodes, want je baby herkent jouw stem en reageert erop. Dit soort interactie versterkt de band die je al voor de geboorte opbouwt.
De ontwikkeling van je baby in week 26
Je baby is in week 26 ongeveer 35 centimeter lang en weegt rond de 760 gram. Dat is vergelijkbaar met een courgette. Het lichaam van je baby wordt steeds proportioneler en de spieren worden krachtiger. Je voelt dit aan de stevigere schoppen en bewegingen die steeds duidelijker worden. Soms kun je aan de buitenkant van je buik zien dat er een elleboogje of voetje langs beweegt. Dit is een bijzonder moment dat veel ouders ontroert.
De ogen van je baby zijn nu volledig open en kunnen knipperen. De pupillen reageren op licht, wat betekent dat ze samentrekken bij helder licht en verwijden in het donker. Dit is een belangrijke reflex die nodig is om de ogen na de geboorte te beschermen tegen fel licht. De wimpers en wenkbrauwen zijn goed zichtbaar en geven het gezichtje van je baby al veel expressie. Op een 3D-echo kun je nu duidelijk zien hoe je kindje eruitziet.
De nagels van je baby zijn nu volledig gevormd en reiken tot aan de vingertoppen. Sommige baby's worden zelfs geboren met lange nagels die al geknipt moeten worden. De huid begint langzaam minder doorschijnend te worden naarmate er meer vetlaagjes onder komen. De fijne lanugobeharing die het lichaam bedekt, begint op sommige plekken al dunner te worden. De huid blijft nog wel gerimpeld vanwege het gebrek aan voldoende onderhuids vet, maar dat verandert in de komende weken snel.
Hersengolven en REM-slaap
Een fascinerende ontwikkeling in week 26 is dat de hersengolven van je baby nu duidelijke patronen laten zien op een EEG. Onderzoekers hebben vastgesteld dat baby's in de baarmoeder al REM-slaap hebben, de slaapfase die bij volwassenen geassocieerd wordt met dromen. Dit roept de intrigerende vraag op of je baby misschien al droomt. Niemand weet precies wat een ongeboren baby zou dromen, maar de hersenactiviteit tijdens REM-slaap is vergelijkbaar met die van een pasgeborene.
De hersenen groeien in deze periode enorm snel. Elke dag worden er miljoenen nieuwe verbindingen aangelegd tussen zenuwcellen. De hersenschors, het gedeelte dat verantwoordelijk is voor complex denken, wordt steeds groter en gelaagder. De groeven en windingen die kenmerkend zijn voor het menselijk brein beginnen zich te vormen. Dit proces gaat door tot na de geboorte en zelfs tot in de eerste levensjaren. De basis die nu wordt gelegd, is van onschatbare waarde voor de latere cognitieve ontwikkeling.
Het zenuwstelsel wordt ook steeds geraffineerder. De zenuwbanen die de hersenen verbinden met de rest van het lichaam worden bedekt met myeline, een vettige laag die de signaaloverdracht versnelt. Dit proces heet myelinisatie en zorgt ervoor dat je baby steeds sneller en nauwkeuriger kan reageren op prikkels. Het verklaart ook waarom de bewegingen van je baby steeds gecoordineerder worden. Waar het eerder vooral ruw schoppen en bewegen was, worden de bewegingen nu fijner en doelgerichter.
Het afweersysteem ontwikkelt zich
In week 26 is het afweersysteem van je baby volop in ontwikkeling. Via de placenta ontvangt je baby antistoffen van jou, ook wel immuunglobulines genoemd. Deze antistoffen beschermen je baby de eerste maanden na de geboorte tegen infecties waartegen jij immuun bent. Dit is een van de redenen waarom borstvoeding zo waardevol is, want via moedermelk krijgt je baby ook na de geboorte antistoffen mee die het immuunsysteem ondersteunen.
De milt van je baby speelt een belangrijke rol in de aanmaak van rode bloedcellen en begint nu ook betrokken te raken bij het afweersysteem. Witte bloedcellen, de soldaten van het immuunsysteem, worden in toenemende mate geproduceerd. Het beenmerg begint langzaam de rol van de milt over te nemen wat betreft de productie van bloedcellen. Dit is een geleidelijk proces dat in de komende weken doorgaat. Het afweersysteem is bij de geboorte nog niet volledig rijp, maar de basis is stevig gelegd.
Je kunt het afweersysteem van je baby ondersteunen door zelf goed voor jezelf te zorgen. Eet gevarieerd en zorg voor voldoende vitamines en mineralen. Vermijd contact met mensen die ziek zijn en was regelmatig je handen. Volgens het RIVM is het belangrijk om tijdens de zwangerschap extra op te letten met infecties, omdat sommige ziekteverwekkers de placenta kunnen passeren en je baby kunnen bereiken. Zorg dat je vaccinaties up-to-date zijn en bespreek met je verloskundige of de griepvaccinatie of kinkhoestprik voor jou aan te raden is.
Klachten en symptomen in week 26
In week 26 merken veel vrouwen dat de Braxton Hicks-contracties, ook wel oefenweeeen genoemd, frequenter worden. Dit zijn onregelmatige samentrekkingen van de baarmoeder die je buik tijdelijk hard laten worden. Ze duren meestal 30 tot 60 seconden en zijn niet pijnlijk, hoewel ze soms oncomfortabel aanvoelen. Oefenweeeen zijn normaal en bereiden je baarmoeder voor op de bevalling. Ze komen vaker voor als je actief bent geweest, uitgedroogd bent of een volle blaas hebt. Drink water en ga even liggen als je ze voelt.
Slaapproblemen beginnen voor veel vrouwen in week 26 een groter probleem te worden. Je groeiende buik maakt het moeilijk om een comfortabele slaappositie te vinden. Op je rug slapen wordt afgeraden omdat de zware baarmoeder de grote ader kan afklemmen die bloed terugvoert naar je hart. Slaap op je zij, bij voorkeur links, en gebruik kussens voor ondersteuning. Een kussen tussen je knieen verlicht de druk op je heupen en onderrug. Een zwangerschapskussen dat je hele lichaam ondersteunt kan een goede investering zijn.
Veel vrouwen hebben in deze periode ook last van een verstopte neus of bloedneuzen. Dit komt door de verhoogde doorbloeding van de slijmvliezen in je neus. Het hormoon oestrogeen zorgt ervoor dat de slijmvliezen opzwellen en meer slijm produceren. Gebruik een zoutoplossing neusspray om de neusholte vochtig te houden en verstoppingen te verlichten. Vermijd neusspray met xylometazoline, want dit is niet geschikt tijdens de zwangerschap. Een luchtbevochtiger in de slaapkamer kan ook helpen, vooral als de verwarming aan staat.
Rugpijn verlichten
Rugpijn is een van de meest voorkomende klachten in week 26. De groeiende baarmoeder verschuift je zwaartepunt naar voren, waardoor de spieren en banden in je onderrug extra belast worden. Het hormoon relaxine maakt je gewrichten en banden losser ter voorbereiding op de bevalling, wat de stabiliteit van je bekken en rug vermindert. De combinatie van extra gewicht en lossere banden maakt je onderrug kwetsbaar. Veel vrouwen ervaren een doffe, trekkende pijn in de onderrug die erger wordt naarmate de dag vordert.
Er zijn gelukkig veel manieren om rugpijn te verlichten. Warmte is een effectieve methode: leg een warm kussen of een kruik op de pijnlijke plek. Niet te heet, lauwwarm is voldoende. Een warme douche gericht op je onderrug kan ook verlichting bieden. Smeer na het douchen je rug in met een verwarmende massage-olie. Cactusvijgolie is een fijne keuze vanwege de verzorgende eigenschappen en de aangename textuur voor een massage. Laat je partner je onderrug masseren met zachte, cirkelende bewegingen.
Zwangerschapsyoga en pilates zijn uitstekend voor het versterken van je rugspieren en het verbeteren van je houding. Specifieke oefeningen richten zich op het stabiliseren van je bekken en het versterken van de spieren rondom je wervelkolom. Een zwangerschapscorselet of buikband kan overdag extra steun bieden en de druk op je onderrug verlichten. Bij de Etos of Kruidvat vind je buikbanden speciaal ontworpen voor zwangere vrouwen. Draag daarnaast platte schoenen met goede ondersteuning en vermijd hakken, want die verergeren de holle rug.
Voeding en bloeddruk
In week 26 is het belangrijk om aandacht te besteden aan je bloeddruk. Tijdens de zwangerschap wordt je bloeddruk regelmatig gecontroleerd door je verloskundige. Een te hoge bloeddruk kan wijzen op pre-eclampsie, een ernstige aandoening die schadelijk kan zijn voor zowel moeder als baby. Voeding speelt een rol bij het reguleren van je bloeddruk. Kaliumrijke voedingsmiddelen zoals bananen, aardappelen, avocado's en spinazie helpen om je bloeddruk op peil te houden. Beperk je zoutinname, want te veel zout verhoogt de bloeddruk.
IJzer blijft een cruciaal mineraal in deze fase van de zwangerschap. Je bloedvolume neemt nog steeds toe en je lichaam heeft voldoende ijzer nodig om rode bloedcellen aan te maken. Een tekort aan ijzer kan leiden tot bloedarmoede, wat je extra moe en duizelig maakt. Laat je ijzergehalte regelmatig controleren via een bloedtest bij de verloskundige. Eet ijzerrijke voedingsmiddelen zoals rood vlees, volkoren brood, peulvruchten en groene bladgroenten. Neem ijzer niet samen in met zuivel of koffie, want calcium en cafeïne remmen de opname.
Zorg ook voor voldoende vitamine D, vooral in de herfst en wintermaanden wanneer er weinig zonlicht is. Vitamine D is belangrijk voor de botopbouw van je baby en voor je eigen weerstand. Het Voedingscentrum adviseert zwangere vrouwen om dagelijks 10 microgram vitamine D als supplement te nemen. Vette vis, eieren en door de zon beschenen champignons bevatten ook vitamine D. Een gezond ontbijt met volkoren havermout, een gekookt ei en een glas melk geeft je een goede start van de dag met veel essientiele voedingsstoffen.
Praktische tips voor week 26
In week 26 is het een goed moment om na te denken over de naam van je baby als je dat nog niet hebt gedaan. Sommige ouders weten al vanaf het begin hoe hun kindje gaat heten, terwijl andere tot na de geboorte twijfelen. Het kan leuk zijn om samen met je partner een lijstje te maken met favoriete namen. Ga er geen ruzie over maken, maar zoek een naam waar jullie allebei blij mee zijn. Test de naam hardop in combinatie met de achternaam en denk na over eventuele afkortingen of bijnamen die anderen ervan zouden kunnen maken.
Dit is ook een goed moment om de babykamer verder in te richten. Denk aan praktische zaken zoals een verduisteringsgordijn voor betere slaapomstandigheden, een comfortabele stoel voor het voeden en een handig opbergsysteem voor luiers en kleding. Veel ouders genieten ervan om de kamer te decoreren en klaar te maken voor de komst van hun kindje. Het geeft een gevoel van voorbereiding en maakt de zwangerschap nog tastbaarder. Was alvast de babykleding en beddengoed met een mild, ongeparfumeerd wasmiddel.
Besteed aandacht aan je relatie met je partner. De zwangerschap brengt veel veranderingen met zich mee en het is belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven over verwachtingen, zorgen en wensen. Plan regelmatig een date night of een rustig moment samen. Bespreek hoe jullie de taken willen verdelen na de geboorte en welke steun jullie van familie en vrienden verwachten. Verzorg jezelf met een rustgevend bad of een huidverzorgingsritueel met kleimasker en geniet van de laatste maanden voor de baby er is. Deze tijd samen is waardevol en gaat sneller voorbij dan je denkt.