Je bent 35 weken zwanger en je baby legt in hoog tempo vetreserves aan. Elke week komt er gemiddeld 200 gram bij, waarvan een groot deel als vetweefsel onder de huid wordt opgeslagen. Bij 35 weken zwanger is je baby ongeveer zo groot als een honingmeloen, meet rond de 46 centimeter en weegt circa 2400 gram. De nieren zijn nu volledig rijp en produceren dagelijks aanzienlijke hoeveelheden urine. Je baby heeft steeds minder ruimte om te bewegen en je voelt eerder draaien en duwen dan de wilde schoppartijen van eerder. In dit artikel lees je alles over de ontwikkelingen in week 35.
Inhoudsopgave
- Je baby legt vetreserves aan
- De ontwikkeling van je baby in week 35
- De nieren zijn volledig rijp
- Veranderingen in het bewegingspatroon
- Klachten en symptomen in week 35
- Het geboorteplan opstellen
- Voeding en hydratatie
- Praktische tips voor week 35
Je baby legt vetreserves aan
De vetopslag bij je baby gaat in week 35 in een versnelling. Gemiddeld komt er nu zo n 200 gram per week bij, en een aanzienlijk deel daarvan is vetweefsel. Dit vet wordt opgeslagen onder de huid en rondom de organen. Het onderhuids vet geeft je baby het mollige, ronde uiterlijk van een pasgeborene en zorgt ervoor dat de huid glad en roze wordt in plaats van doorschijnend en gerimpeld. De armpjes en beentjes worden steeds voller en de wangen ronder.
Het vetweefsel heeft twee cruciale functies na de geboorte. Ten eerste werkt het als isolatie om de lichaamstemperatuur op peil te houden. Pasgeborenen verliezen snel warmte via hun relatief grote huidoppervlak ten opzichte van hun lichaamsgewicht. Zonder voldoende vetweefsel kan een baby snel afkoelen, wat gevaarlijk is. Ten tweede dient het vet als energiereserve. In de eerste dagen na de geboorte, wanneer de borstvoeding nog op gang moet komen, tiert je baby op deze vetvoorraden.
Naast het gewone witte vetweefsel heeft je baby ook bruin vetweefsel, dat zich bevindt rond de schouders, nek en nieren. Dit bruine vet is bijzonder omdat het warmte kan produceren zonder dat het lichaam hoeft te rillen. Voor pasgeborenen is dit een levensbelangrijke aanpassing, omdat rillen voor hen nog geen effectieve manier is om warmte op te wekken. Het bruine vetweefsel wordt in de weken voor de geboorte aangelegd en is bij de geboorte ongeveer 5 procent van het totale lichaamsgewicht.
De ontwikkeling van je baby in week 35
Je baby is nu ongeveer 46 centimeter lang en weegt rond de 2400 gram. Dat is vergelijkbaar met een honingmeloen. De groei gaat de komende weken door tot een gemiddeld geboortegewicht van 3300 tot 3500 gram. De hersenen groeien snel en de hersengroeven worden steeds dieper en talrijker. Het hersengewicht neemt in het derde trimester met een derde toe. De zenuwverbindingen worden versterkt door myelinisatie, waardoor signalen sneller en efficienter worden doorgegeven.
De lever van je baby is nu functioneel en begint met de opslag van ijzer en glycogeen. Deze reserves zijn nodig voor de eerste dagen na de geboorte. Het spijsverteringsstelsel is vrijwel klaar voor het verwerken van moedermelk. De darmen bevatten meconium, een donkergroene, taaie substantie die bestaat uit ingeslikte huidcellen, lanugohaartjes, gal en vruchtwater. Het meconium wordt normaal gesproken pas na de geboorte uitgescheiden als de allereerste ontlasting.
Het gehoor van je baby is scherp en je baby herkent jouw stem, de stem van je partner en andere vertrouwde geluiden. Onderzoek laat zien dat pasgeborenen een voorkeur hebben voor de stemmen die ze in de baarmoeder hebben gehoord. Voorlezen, zingen of praten tegen je buik is niet alleen gezellig maar helpt ook bij de taalontwikkeling. Je baby reageert op harde geluiden met een schrikreflex en op zachte, geruststellende klanken met kalmte. Muziek met een rustig tempo vertraagt de hartslag van je baby.
De nieren zijn volledig rijp
De nieren van je baby zijn in week 35 volledig ontwikkeld en functioneren zelfstandig. Ze filteren het bloed, produceren urine en reguleren de vochtbalans. Dagelijks produceert je baby nu zo n 500 tot 700 milliliter urine, die in het vruchtwater terechtkomt. Het vruchtwater wordt continu ververst: je baby slikt het in, de nieren filteren het en de urine komt weer in de vruchtzak terecht. Dit circuit houdt de hoeveelheid vruchtwater op peil.
De hoeveelheid vruchtwater bereikt rond week 34 tot 36 het maximale volume van ongeveer een liter en neemt daarna geleidelijk af. Bij de bevalling is er nog ongeveer 600 tot 800 milliliter vruchtwater aanwezig. Te weinig vruchtwater (oligohydramnion) of te veel vruchtwater (polyhydramnion) kan op problemen wijzen en wordt door je verloskundige in de gaten gehouden. Bij twijfel kan een echo de hoeveelheid vruchtwater meten.
Naast de nieren functioneert ook de bijnier, die hormonen produceert waaronder cortisol. Cortisol speelt een rol bij de rijping van de longen en de voorbereiding van het lichaam op de geboorte. Het bijniermerg produceert adrenaline en noradrenaline, hormonen die bij de geboorte zorgen voor de aanpassing van de bloedsomloop en de ademhaling aan het leven buiten de baarmoeder. Al deze systemen worden in de laatste weken van de zwangerschap fijngestemd en klaargezet voor het moment van de geboorte.
Veranderingen in het bewegingspatroon
In week 35 merk je dat de bewegingen van je baby veranderen. De wilde schoppartijen en salto s van het tweede trimester maken plaats voor langzamere, rollende en duwende bewegingen. Dit komt simpelweg doordat er minder ruimte is in de baarmoeder. Je baby zit nu opgerold met de knieen tegen de borst en de armen over elkaar gevouwen. Ondanks de beperkte ruimte blijft je baby actief en het is nog steeds goed voelbaar wanneer een elleboog, knie of voetje langs je buikwand schuift.
Het tellen van de bewegingen blijft in deze fase van de zwangerschap zinvol. Je baby hoort dagelijks actief te zijn en je zou minstens tien bewegingen in twee uur moeten voelen op momenten dat je baby normaal gesproken wakker is. De meeste baby s zijn het actiefst in de avond, wanneer jij tot rust komt. Als je minder bewegingen voelt dan normaal, ga dan op je linkerzij liggen, drink een glas koud water en concentreer je op de bewegingen. Voel je na twee uur minder dan tien bewegingen, neem dan contact op met je verloskundige.
De hik van je baby is in week 35 regelmatig voelbaar als korte, ritmische pulsjes op een vaste plek in je buik. De hik kan meerdere keren per dag voorkomen en duurt een paar minuten tot een kwartier. Het middenrif oefent met samentrekken en ontspannen, wat na de geboorte essentieel is voor het ademen. Sommige vrouwen vinden de hikbewegingen vervelend, vooral s nachts, maar het is een volkomen normaal verschijnsel dat geen reden tot bezorgdheid geeft.
Klachten en symptomen in week 35
Nesteldrang is een veelgenoemd verschijnsel rond week 35. Je voelt een onbedwingbare behoefte om het huis schoon te maken, de babykamer in te richten, kasten op te ruimen en alles klaar te maken voor de komst van je baby. Dit instinct is hormonaal gestuurd en komt bij veel vrouwen voor in de laatste weken van de zwangerschap. Geef er gerust aan toe, maar overdrijf niet: vermijd zwaar tillen, staan op ladders of urenlang doorgaan zonder pauze. Vraag hulp voor zware klussen.
Kortademigheid neemt toe naarmate de baarmoeder groter wordt en je longen minder ruimte hebben om zich uit te zetten. De bovenrand van je baarmoeder (fundus) staat nu vlak onder je ribben, waardoor diep inademen lastiger wordt. Dit verbetert vaak in de laatste weken van de zwangerschap, wanneer je baby indaalt en de druk op je middenrif afneemt. In de tussentijd helpt het om rechtop te zitten, rustig door je neus in te ademen en niet te snel op te staan vanuit een zittende of liggende positie.
Slaapproblemen zijn in week 35 bijna onvermijdelijk. Je grote buik maakt het lastig om een comfortabele houding te vinden, je baby is s nachts actief, je moet meerdere keren per nacht naar het toilet en je gedachten malen over de bevalling en de toekomst. Slaap op je linkerzij met een kussen tussen je knieen en een kussen onder je buik voor ondersteuning. Vermijd schermen (telefoon, tablet) een uur voor het slapengaan en drink je laatste grote glas water voor acht uur s avonds om nachtelijke toiletbezoeken te beperken. Zorg voor voldoende rust door een vast avondritueel aan te houden.
Het geboorteplan opstellen
Als je nog geen geboorteplan hebt geschreven, is week 35 het juiste moment. Een geboorteplan is een overzicht van je wensen en voorkeuren voor de bevalling en de eerste uren daarna. Het is geen contract en het kan altijd worden aangepast als de situatie daarom vraagt, maar het helpt je zorgverleners om te begrijpen wat jij wilt. Schrijf op of je thuis, in een geboortecentrum of in het ziekenhuis wilt bevallen en wie je bij de bevalling wilt hebben.
Denk na over pijnbestrijding. De opties variieren van geen medicatie (met behulp van ademhaling, een warm bad, massage of een TENS-apparaat) tot lachgas, pethidine of een ruggenprik (epiduraal). Elke optie heeft voor- en nadelen en niet elke optie is overal beschikbaar. Een ruggenprik kan alleen in het ziekenhuis en moet door een anesthesioloog worden geplaatst. Bespreek de mogelijkheden met je verloskundige, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.
Neem in je geboorteplan ook je wensen op voor na de bevalling. Wil je direct huid-op-huidcontact? Wil je de navelstreng laten uitpulseren? Wil je borstvoeding geven of flesvoeding? Hoe wil je dat eventuele medische handelingen bij je baby worden uitgevoerd (vitamine K-injectie, hielprik)? Door hier van tevoren over na te denken, voorkom je dat je in het moment keuzes moet maken waar je niet op voorbereid bent. Meer informatie over het opstellen van een geboorteplan vind je op de website van de KNOV.
Voeding en hydratatie
Je baby groeit snel en jouw lichaam heeft extra voedingsstoffen nodig om deze groei te ondersteunen. Eet gevarieerd en voedselrijk met de nadruk op eiwitten, gezonde vetten, complexe koolhydraten en veel groenten en fruit. Eiwitten zijn de bouwstenen voor de spieren en organen van je baby. Goede bronnen zijn vis, kip, eieren, peulvruchten, noten en zuivelproducten. Probeer bij elke maaltijd minimaal een eiwitbron op te nemen.
Omega 3-vetzuren, met name DHA, zijn in deze fase cruciaal voor de hersenontwikkeling. Eet twee keer per week vette vis (zalm, makreel, sardines) of neem een DHA-supplement. IJzer blijft onmisbaar: een tekort leidt tot bloedarmoede, wat vermoeidheid en duizeligheid veroorzaakt. Neem ijzerrijke voeding zoals rood vlees, spinazie en volkoren producten op in je dagelijkse menu. Combineer ijzerrijke voeding met vitamine C (een glas jus d orange bij de maaltijd) voor een betere opname.
Hydratatie verdient extra aandacht. Je lichaam heeft water nodig voor het vruchtwater, de toegenomen bloedstroom en de voorbereiding op de borstvoeding. Drink minstens twee liter water per dag, verdeeld over de dag. Vermijd grote hoeveelheden vlak voor het slapengaan. Verzorg je huid met jojoba olie om de huid soepel te houden en jeuk door de uitrekkende buikhuid te verlichten. Een honing masker kan helpen om de gezichtshuid te kalmeren als je last hebt van droge plekken of gevoeligheid door hormonale veranderingen.
Praktische tips voor week 35
Controleer of je ziekenhuistas klaar is en of er niets ontbreekt. Pak voor jezelf in: twee tot drie nachthemden of ruime shirts, toiletspullen, borstvoedingsbeha, kraamverband (verkrijgbaar bij Kruidvat voor circa vier euro), comfortabele kleding om in naar huis te gaan, je oplader en eventueel snacks voor tijdens de weeeen. Voor de baby: rompertjes in maat 50-56, een pyjamaatje, mutsje, sokjes en een warm dekentje. Vergeet het autostoeltje niet in de auto.
Als je nog werkt, bereid dan de overdracht aan je collega s voor. Maak een helder overzicht van lopende projecten, deadlines en contactpersonen. Hoe beter je de boel overdraagt, hoe minder stress je ervaart in de laatste weken. Je zwangerschapsverlof kan ingaan tussen vier en zes weken voor je uitgerekende datum. Veel vrouwen kiezen voor vier weken voor de datum, zodat ze na de bevalling langer verlof overhouden. Bespreek met je werkgever wat het beste bij jullie situatie past.
Neem de tijd om te genieten van de laatste weken van je zwangerschap. Maak een buikfoto voor in het album, schrijf een brief aan je ongeboren baby of plan een leuke activiteit met je partner. De komst van een baby verandert jullie leven ingrijpend en het is waardevol om bewust stil te staan bij deze bijzondere periode. Ga nog eens uit eten, naar de bioscoop of maak een dagje weg. Na de bevalling zijn dit soort spontane uitstapjes even minder vanzelfsprekend.