Je bent 37 weken zwanger en je baby wordt officieel als voldragen beschouwd. Dit betekent dat alle organen, inclusief de longen, voldoende zijn gerijpt om zelfstandig te functioneren buiten de baarmoeder. Bij 37 weken zwanger is je baby ongeveer 48 centimeter lang en weegt rond de 2900 gram. De darmen bevatten meconium, de eerste ontlasting, en de slijmprop die de baarmoedermond afsluit kan loslaten. Je lichaam geeft steeds meer signalen af dat de bevalling dichterbij komt. In dit artikel lees je alles over week 37 en hoe je de tekenen van de bevalling herkent.
Inhoudsopgave
- Je baby is voldragen
- De ontwikkeling van je baby in week 37
- De longen zijn volledig rijp
- Je lichaam bereidt zich voor op de bevalling
- Klachten en symptomen in week 37
- Tekenen dat de bevalling begint
- Voeding en energie voor de laatste loodjes
- Praktische tips voor week 37
Je baby is voldragen
Vanaf 37 weken wordt je baby geclassificeerd als "early term" (vroeg voldragen). Dit is een mijlpaal, want het betekent dat je baby bij een geboorte in deze week in principe geen extra medische ondersteuning nodig heeft. De organen zijn voldoende gerijpt, de longen produceren genoeg surfactant en het vetweefsel is dik genoeg om de lichaamstemperatuur zelfstandig te reguleren. Vanaf 39 weken spreekt men van "full term" (volledig voldragen), de ideale periode voor een geboorte.
Het verschil tussen 37 en 39 weken is klein maar meetbaar. Baby s die na 39 weken worden geboren, hebben gemiddeld iets minder ademhalingsproblemen, een iets beter zuigreflex en een iets stabieler bloedsuikerniveau dan baby s die in week 37 of 38 worden geboren. Daarom wordt een geplande keizersnede of inleiding bij voorkeur niet voor 39 weken uitgevoerd, tenzij daar een medische reden voor is. De laatste twee weken in de baarmoeder zijn waardevol voor de fijne afstelling van alle lichaamssystemen.
Voor jou als aanstaande moeder betekent week 37 dat de bevalling elk moment kan beginnen, hoewel de meeste baby s nog twee tot vier weken op zich laten wachten. Slechts 5 procent van de baby s wordt geboren op de uitgerekende datum. De meerderheid wordt geboren tussen week 38 en 42. Probeer de onzekerheid te omarmen en vertrouw op je lichaam. Alles is voorbereid, de koffer is gepakt en je baby komt wanneer hij of zij er klaar voor is.
De ontwikkeling van je baby in week 37
Je baby is nu ongeveer 48 centimeter lang en weegt rond de 2900 gram. De komende weken komt er nog 100 tot 200 gram per week bij, vooral als vetweefsel. Het gezichtje is volledig gevormd met volle wangen, een kleine neus en zachte oortjes. De ogen zijn open en de pupillen reageren op licht. De meeste baby s hebben blauwgrijze ogen bij de geboorte, ongeacht de uiteindelijke oogkleur. De definitieve kleur ontwikkelt zich in de maanden na de geboorte.
De darmen van je baby bevatten meconium, een donkergroene tot zwarte, taaie substantie die na de geboorte als eerste ontlasting wordt uitgescheiden. Meconium bestaat uit ingeslikte huidcellen, lanugohaartjes, gal, vruchtwater en afbraakproducten. Het heeft geen geur omdat het steriel is. De eerste meconiumluier verschijnt meestal binnen 24 uur na de geboorte. Soms komt het meconium al vrij voor of tijdens de bevalling, wat het vruchtwater groen kleurt. De verloskundige houdt hier rekening mee.
De grijpreflex van je baby is in week 37 krachtig. Als je je vinger in het handje van een pasgeborene legt, knijpt de baby er stevig in. Dit is een van de primitieve reflexen die aangeboren zijn en een teken van een goed functionerend zenuwstelsel. Andere reflexen die je baby nu beheerst zijn het zuigreflex (zuigen zodra er iets de lippen raakt), het zoekreflex (het hoofdje draaien richting een aanraking op de wang) en het schrikreflex (armen en benen spreiden bij een plotselinge beweging of hard geluid).
De longen zijn volledig rijp
De longen van je baby zijn in week 37 volledig gerijpt. De productie van surfactant is op het niveau dat nodig is om na de geboorte zelfstandig te ademen. De longblaasjes (alveoli) zijn talrijk en goed ontwikkeld en het hele ademhalingssysteem, van neus tot longen, is klaar voor de eerste ademhaling. Die eerste ademhaling na de geboorte is een krachtige inspanning: de longen moeten worden ontplooid en gevuld met lucht, terwijl het vruchtwater dat ze bevatten wordt geabsorbeerd.
De eerste ademhaling wordt getriggerd door meerdere factoren: de plotselinge temperatuurverandering wanneer de baby de warme baarmoeder verlaat, de prikkeling van de huid en de stijging van het kooldioxide-gehalte in het bloed nu de navelstreng niet meer de zuurstof levert. Binnen seconden na de geboorte ademt je baby voor het eerst in en begint het leven buiten de baarmoeder. De eerste huil is het teken dat de longen zijn ontplooid en dat de baby zelfstandig ademt.
Na de geboorte schakelt de bloedsomloop over van de foetale circulatie (via de placenta) naar de zelfstandige circulatie (via de longen). Het foramen ovale, een opening tussen de linker en rechter boezem van het hart die tijdens de zwangerschap ervoor zorgde dat het bloed de longen grotendeels omzeilde, sluit zich na de geboorte. De ductus arteriosus, een bloedvat dat de longslagader met de aorta verbond, sluit zich eveneens. Deze overgang van foetale naar postnatale circulatie is een van de meest ingrijpende fysiologische veranderingen die een mens ooit meemaakt.
Je lichaam bereidt zich voor op de bevalling
In week 37 merk je dat je lichaam zich steeds actiever voorbereidt op de bevalling. De slijmprop, een geleiachtige substantie die de baarmoedermond gedurende de zwangerschap heeft afgesloten, kan in deze weken loslaten. Dit herken je als een klompje helder of roze slijm in je ondergoed of op het toiletpapier. Het verlies van de slijmprop betekent niet dat de bevalling meteen begint; het kan nog dagen tot weken duren. Neem contact op met je verloskundige als het slijm helder rood gekleurd is of als je veel bloed verliest.
De baarmoedermond (cervix) begint in de laatste weken zachter en dunner te worden, een proces dat verstrijking heet. Bij sommige vrouwen begint de baarmoedermond ook al licht te ontsluiten, van een halve tot twee centimeter, zonder dat er weeeen zijn. Dit wordt soms ontdekt bij een inwendig onderzoek door de verloskundige. Een lichte ontsluiting zonder weeeen is geen reden tot bezorgdheid en zegt weinig over wanneer de bevalling zal beginnen.
Braxton Hicks-contracties worden in week 37 frequenter en soms krachtiger. Deze oefenweeeen bereiden de baarmoeder voor op het echte werk. Het verschil met echte weeeen is dat Braxton Hicks-contracties onregelmatig zijn, niet toenemen in intensiteit en stoppen als je van houding verandert of gaat bewegen. Echte weeeen zijn regelmatig, worden geleidelijk sterker en dichter op elkaar en stoppen niet bij verandering van activiteit. Bij twijfel kun je altijd je verloskundige bellen voor advies.
Klachten en symptomen in week 37
Bekkendruk en een zwaar gevoel in je onderbuik zijn in week 37 prominent aanwezig. Het hoofdje van je baby drukt op je blaas, je bekkenbodem en de zenuwen in je bekken. Frequent plassen (soms elke vijftien minuten), een drukkend gevoel bij het lopen en scherpe steekjes in je bekken of vagina (ook wel "lightning crotch" genoemd) zijn veelvoorkomende klachten. Leg regelmatig je benen omhoog, draag comfortabele kleding en vermijd lang staan.
Vermoeidheid en tegelijkertijd rusteloosheid vormen een tegenstrijdige combinatie die veel vrouwen herkennen in week 37. Je lichaam is moe van het dragen van het extra gewicht en de verstoorde slaap, maar je hoofd maakt overuren met gedachten over de bevalling, de baby en alles wat nog geregeld moet worden. Probeer de mentale drukte te kanaliseren door een lijstje te maken van wat echt nog nodig is en wat kan wachten. De meeste dingen kunnen wachten.
Diarree of een lossere stoelgang kan in de laatste weken van de zwangerschap optreden. Het hormoon prostaglandine, dat de baarmoeder helpt samentrekken tijdens de weeeen, heeft ook invloed op de darmen. Sommige vrouwen merken een verandering in de stoelgang een paar dagen voor de bevalling begint. Dit is een normaal verschijnsel en geen reden tot ongerustheid, tenzij het gepaard gaat met koorts, buikkrampen of uitdroging. Zorg dat je voldoende drinkt en eet licht verteerbare voeding.
Tekenen dat de bevalling begint
De bevalling kan in week 37 elk moment beginnen. Echte weeeen herken je aan een aantal kenmerken: ze komen regelmatig (bijvoorbeeld elke tien minuten), worden geleidelijk sterker en pijnlijker, duren langer (60 tot 90 seconden per wee) en komen steeds dichter op elkaar. De pijn begint vaak in je onderrug en straalt uit naar je buik. In tegenstelling tot Braxton Hicks-contracties stoppen echte weeeen niet als je gaat bewegen, van houding verandert of een warm bad neemt.
Het breken van de vliezen is een ander duidelijk teken. Bij circa 10 procent van de vrouwen breken de vliezen voor de weeeen beginnen. Je merkt dit als een plotselinge gush van helder, warm vocht of als een langzaam lekken dat je niet kunt stoppen door je bekkenbodem aan te spannen. Het vruchtwater is normaal helder tot lichtgeel en ruikt zoet. Als het vruchtwater groen of bruin gekleurd is, neem dan direct contact op met je verloskundige, want dit kan betekenen dat je baby meconium heeft geloosd.
Neem contact op met je verloskundige als de weeeen regelmatig zijn (elke vijf minuten, gedurende minimaal een uur), als je vliezen breken, als je helder rood bloedverlies hebt of als je je zorgen maakt over de bewegingen van je baby. De verloskundige beoordeelt telefonisch of je thuis kunt blijven of dat je naar het ziekenhuis of de praktijk moet komen. Vertrouw op je gevoel: als iets niet goed voelt, bel dan altijd. Meer informatie over het herkennen van weeeen en de start van de bevalling vind je op thuisarts.nl.
Voeding en energie voor de laatste loodjes
In de laatste weken van de zwangerschap is het zaak om je energievoorraad op peil te houden. Je lichaam heeft brandstof nodig voor de bevalling, die uren tot soms meer dan een dag kan duren. Eet regelmatig en gevarieerd met de nadruk op complexe koolhydraten (volkoren brood, havermout, zoete aardappel), eiwitten en gezonde vetten. Kleine, frequente maaltijden zijn beter verteerbaar dan drie grote maaltijden, zeker nu je maag minder ruimte heeft door de positie van je baby.
Dadels krijgen in de laatste weken van de zwangerschap extra aandacht. Meerdere onderzoeken suggereren dat het eten van zes dadels per dag vanaf week 36 de rijping van de baarmoedermond bevordert, de behoefte aan een inleiding vermindert en de eerste fase van de bevalling verkort. Dadels zijn daarnaast een goede bron van vezels, kalium en natuurlijke suikers. Eet ze als tussendoortje, verwerk ze in een smoothie of vul ze met een beetje pindakaas voor een verzadigend snackje.
Verzorg je huid tot het laatste moment. De huid van je buik, borsten en heupen is maximaal uitgerekt en kan jeuken en spannen. Breng dagelijks een rijke olie of creme aan om de huid soepel te houden. Cactusvijgolie is een intensief hydraterende olie die de huid kalmeert en voedt. Neem ook een kleimasker mee naar je badkamerritueel voor een moment van ontspanning nu de spanning van de naderende bevalling voelbaar is. Drink minstens twee liter water per dag voor hydratatie van binnenuit.
Praktische tips voor week 37
Controleer of alle praktische zaken op orde zijn. Je ziekenhuistas is ingepakt, het autostoeltje is geinstalleerd, de babykamer of slaapplek is klaar, er zijn voldoende luiers en kleding in huis, de kraamzorg is geregeld en je hebt een bellijst klaarliggen. Loop alles nog een keer door met je partner. Zorg dat jullie allebei weten waar de ziekenhuistas staat, hoe de route naar het ziekenhuis loopt, wanneer jullie de verloskundige moeten bellen en wie er oppast op eventuele oudere kinderen of huisdieren.
Maak een plan voor de kraamtijd. De kraamverzorgende komt de eerste acht tot tien dagen na de bevalling bij je thuis en helpt met de zorg voor jou en de baby, controleert de gezondheid van jullie allebei, helpt bij het op gang brengen van de borstvoeding en doet licht huishoudelijk werk. Bereid je voor door voldoende boodschappen in huis te halen, maaltijden in te vriezen en schone handdoeken en beddengoed klaar te leggen. De kraamtijd is bedoeld om te herstellen en te wennen aan het leven met je baby.
Geniet bewust van deze laatste dagen of weken van je zwangerschap. Maak een buikfoto, schrijf je gevoelens op of neem een momentje voor jezelf. De overgang van zwanger zijn naar moeder worden gaat snel en je zult terugkijken op deze periode met verwondering. Plan niets groots meer, houd je agenda leeg en laat de dagen op je af komen. Rust zoveel mogelijk, beweeg op je eigen tempo en vertrouw erop dat je lichaam weet wat het moet doen. Je baby komt wanneer het tijd is.