Je bent 14 weken zwanger en het tweede trimester is officieel begonnen. Bij 14 weken zwanger kan je baby gezichtsuitdrukkingen maken, zoals fronsen en grijnzen. Een fijn donslaagje haar, lanugo genaamd, verschijnt over het hele lichaam. Veel vrouwen voelen zich in deze periode energieker en de zwangerschap wordt steeds concreter. De misselijkheid is bij de meeste vrouwen verdwenen en de buik begint zichtbaar te groeien. In dit artikel lees je alles over week 14 van je zwangerschap.
Inhoudsopgave
- Je baby maakt gezichtsuitdrukkingen
- De ontwikkeling van je baby in week 14
- Lanugo en de huid van je baby
- Het tweede trimester begint
- Klachten en symptomen in week 14
- Voeding en supplementen
- Huidverzorging tijdens de zwangerschap
- Praktische tips voor week 14
Je baby maakt gezichtsuitdrukkingen
Een van de meest vertederende ontwikkelingen in week 14 is dat je baby gezichtsuitdrukkingen kan maken. De gezichtsspieren zijn nu voldoende ontwikkeld om te fronsen, te grijnzen en de wenkbrauwen op te trekken. Deze bewegingen zijn nog reflexmatig en niet gekoppeld aan emoties, maar ze oefenen de spieren die later nodig zijn voor communicatie. Op een 3D-echo kun je soms een glimlachje of een frons waarnemen, al interpreteren we die uitdrukkingen vaak menselijker dan ze in werkelijkheid zijn.
De ogen van je baby zijn in week 14 al volledig gevormd, maar de oogleden zijn nog dichtgegroeid. Ze openen pas rond week 26 tot 28. Achter de gesloten oogleden draaien de ogen al heen en weer, een vroege vorm van oogbewegingen die later een rol spelen bij de REM-slaap. De neusrug wordt prominenter en de oren zitten nu op hun definitieve positie aan de zijkant van het hoofd. Het gehele gezichtje ziet er steeds menselijker uit, met duidelijk herkenbare trekken.
De kaakspieren worden sterker en je baby kan de mond open en dicht doen. Het zuigreflex is verder ontwikkeld en je baby zuigt regelmatig op de duim of de vingers. Dit is een belangrijke oefening voor het drinken na de geboorte. De tong kan bewegen en de smaakpapillen zijn al gedeeltelijk functioneel. Je baby proeft het vruchtwater en reageert op verschillende smaken. Zoet vruchtwater (na het eten van suikerrijke voeding) zorgt ervoor dat je baby meer slikt, terwijl bitter vruchtwater het slikken vermindert.
De ontwikkeling van je baby in week 14
Je baby is in week 14 ongeveer 8,5 centimeter lang (van kruin tot stuit) en weegt rond de 43 gram. De grootte is vergelijkbaar met een nectarine. Het lichaam groeit nu sneller dan het hoofd en de verhoudingen worden steeds normaler. De armen zijn bijna op hun definitieve lengte in verhouding tot het lichaam, terwijl de benen nog wat korter zijn. In de komende weken groeien de benen snel en bereiken ze ook hun evenredige lengte.
De schildklier van je baby is in week 14 actief en produceert schildklierhormonen. Deze hormonen zijn cruciaal voor de stofwisseling, de groei en de hersenontwikkeling. De schildklier heeft jodium nodig om te functioneren. Daarom is het belangrijk dat je voldoende jodium binnenkrijgt via je voeding (brood, zuivel, vis) of via een supplement. Het alvleesklier produceert insuline, het hormoon dat de bloedsuikerspiegel reguleert. De bijnier produceert cortisol en andere stresshormonen. Het hormonale systeem van je baby wordt steeds complexer en zelfregulerend.
De botten van je baby worden steeds steviger door het proces van ossificatie. Het kraakbenige skelet wordt geleidelijk omgezet in botweefsel. Dit begint bij de grote botten en verspreidt zich naar de kleinere botten. De ribben zijn nu zichtbaar op een echo en beschermen de vitale organen in de borstkas. De wervelkolom is herkenbaar en het ruggenmerg loopt als een beschermd kanaal door de wervels. De gewrichten zijn beweeglijk en je baby maakt steeds complexere bewegingen met armen en benen.
Lanugo en de huid van je baby
In week 14 verschijnt de lanugo, een fijn donslaagje haar dat het hele lichaam van je baby bedekt. De lanugo begint op het gezicht, rond de wenkbrauwen en de bovenlip, en verspreidt zich in de komende weken over de rest van het lichaam. Dit zachte haar heeft een beschermende functie: het houdt de vernix caseosa (een vettige, witte laag) op de huid vast. De vernix beschermt de gevoelige huid tegen het vruchtwater en helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur.
De meeste baby s verliezen hun lanugo voor de geboorte, meestal rond week 36 tot 38. De haartjes worden opgelost in het vruchtwater en door je baby ingeslikt, waardoor ze onderdeel worden van het meconium. Bij te vroeg geboren baby s is de lanugo soms nog zichtbaar als een fijn donslaagje op de schouders, rug en het gezicht. Dit verdwijnt vanzelf in de eerste weken na de geboorte. De haarfollikels die de lanugo produceren, zullen later het permanente haar vormen.
De huid van je baby is in week 14 nog steeds doorschijnend, maar wordt geleidelijk dikker. De huidlagen differentieen zich verder en de zweetklieren beginnen zich te vormen. De talgklieren produceren een vettige substantie die bijdraagt aan de vernix. De huid is gevoelig voor aanraking en je baby reageert als iets het lichaam raakt. De tastzin is een van de eerste zintuigen die zich ontwikkelt en speelt een belangrijke rol bij de motorische ontwikkeling. Door het bewegen in het vruchtwater en het aanraken van het eigen lichaam leert je baby de grenzen van zijn of haar lichaam kennen.
Het tweede trimester begint
Week 14 markeert het begin van het tweede trimester, dat loopt tot en met week 27. Dit trimester wordt vaak beschreven als de prettigste periode van de zwangerschap. De misselijkheid en extreme vermoeidheid van het eerste trimester zijn bij de meeste vrouwen verdwenen, terwijl de buik nog niet zo groot is dat het dagelijks leven erdoor wordt belemmerd. Veel vrouwen voelen zich energiek, positief en genieten volop van de zwangerschap.
In het tweede trimester vinden er belangrijke mijlpalen plaats. Rond week 16 tot 20 voel je waarschijnlijk de eerste kindsbewegingen, een onvergetelijk moment. Rond week 20 staat de grote echo gepland, waarbij de organen van je baby uitgebreid worden gecontroleerd. Je buik groeit gestaag en de zwangerschap wordt zichtbaar voor de buitenwereld. De band met je baby wordt sterker naarmate je de bewegingen voelt en op de echo ziet hoe je kindje groeit.
Het is belangrijk om te blijven genieten van deze periode en niet te ver vooruit te denken. Elke week brengt nieuwe ontwikkelingen en kleine wonderen. Neem de tijd om stil te staan bij wat er in je lichaam gebeurt en hoe bijzonder het is dat je een nieuw leven draagt. Praat tegen je baby, leg je handen op je buik en betrek je partner bij de zwangerschap. Het zijn momenten die je later koestert. Informatie over wat je per week kunt verwachten vind je ook op de website van de KNOV.
Klachten en symptomen in week 14
De meeste vrouwen merken in week 14 een duidelijke verbetering van hun welzijn. De misselijkheid is verdwenen of sterk verminderd en de energie keert terug. Je kunt weer normaal eten zonder dat geuren je de keel uitkomen. De stemmingswisselingen worden minder heftig, al blijven hormonale schommelingen je humeur beinvloeden. Geniet van het hernieuwde energieniveau en gebruik het om leuke dingen te doen, zoals een uitje met je partner of het inrichten van de babykamer.
Moederbandpijn kan in week 14 toenemen naarmate de baarmoeder groeit. De stekende of trekkende pijn in de liezen is het sterkst bij plotselinge bewegingen. Neem de tijd om rustig op te staan en steun je buik als je hoest of niest. Een warme kruik op de pijnlijke plek kan verlichting bieden. Als je moeite hebt met goed slapen, probeer dan op je linkerzij te liggen met een kussen tussen je knieen. Deze houding bevordert de bloedcirculatie naar de placenta en kan de moederbandpijn verminderen.
Andere klachten in week 14 zijn een verstopte neus (zwangerschapsrinitis), tandvleesbloedingen en een verhoogde vaginale afscheiding. De verstopte neus wordt veroorzaakt door de verhoogde bloedtoevoer naar de slijmvliezen. Gebruik een zoutoplossing (neusspray met fysiologisch zout) om de neus te spoelen. Neusspray met xylometazoline is niet geschikt voor langdurig gebruik tijdens de zwangerschap. Tandvleesbloedingen zijn het gevolg van hormonale veranderingen en een verhoogde bloedtoevoer naar het tandvlees. Poets zachtjes met een zachte tandenborstel en floss dagelijks.
Voeding en supplementen
Vanaf het tweede trimester heb je dagelijks ongeveer 300 extra calorieen nodig. Dat is niet veel: een boterham met pindakaas en een banaan volstaat al. Het gaat niet om meer eten, maar om slimmer eten. Kies voor voedingsmiddelen die veel voedingsstoffen leveren per calorie. Groenten, fruit, volkoren producten, peulvruchten, noten, vis en magere zuivel vormen de basis. IJzer blijft extra belangrijk vanwege de toename van je bloedvolume. Rode vlees, spinazie, linzen en pompoenpitten zijn goede bronnen.
Na week 12 mag je stoppen met extra foliumzuursuppletie, maar het is verstandig om door te gaan met een zwangerschapsmultivitamine die foliumzuur, vitamine D, jodium en ijzer bevat. Populaire merken zoals Davitamon Mama en Prenatal zijn verkrijgbaar bij Kruidvat en Etos voor ongeveer 15 tot 20 euro per maand. Overleg met je verloskundige welk supplement het beste bij jouw situatie past. Bij een vegetarisch of veganistisch dieet zijn extra supplementen nodig, met name vitamine B12, ijzer en omega-3.
Drink voldoende water, minstens 1,5 tot 2 liter per dag. Dehydratie kan leiden tot hoofdpijn, duizeligheid en urineweginfecties, die vaker voorkomen tijdens de zwangerschap. Varieer met water, kruidenthee en verdunde vruchtensappen. Vermijd grote hoeveelheden cafeine (maximaal 200 milligram per dag) en drink geen alcohol. Een glas warme (niet hete) melk met een lepel honing voor het slapengaan kan helpen bij het ontspannen en biedt tegelijkertijd een natuurlijke energieboost. Rauw honing bevat bovendien antibacteriele eigenschappen die je weerstand ondersteunen.
Huidverzorging tijdens de zwangerschap
De hormonale veranderingen in de zwangerschap hebben een groot effect op je huid. Sommige vrouwen krijgen de beroemde pregnancy glow, een gezonde gloed door de verbeterde bloedcirculatie. Anderen hebben last van acne, droogheid of pigmentvlekken. Het zwangerschapsmasker (chloasma) is een donkere verkleuring op het voorhoofd, de wangen en de bovenlip die door zonlicht wordt versterkt. Gebruik dagelijks een zonnebrandcreme met minimaal factor 30, ook op bewolkte dagen.
Kies voor milde, parfumvrije huidverzorgingsproducten tijdens de zwangerschap. Veel vrouwen schakelen over op natuurlijke producten om het risico op irritatie te verminderen. Een jojoba olie is uitstekend geschikt als dagelijkse moisturizer. De olie lijkt qua samenstelling op het natuurlijke talg van de huid en wordt daardoor goed opgenomen zonder porieen te verstoppen. Breng de olie aan op een vochtige huid voor het beste resultaat. Bij Bol.com en Kruidvat vind je biologische jojoba olie vanaf ongeveer 8 euro per flesje.
Begin ook met het preventief behandelen van striae op je buik, heupen, borsten en bovenbenen. Striae ontstaan wanneer de huid sneller rekt dan de elastische vezels aankunnen. Hoewel genetica de belangrijkste factor is, helpt regelmatig smeren om de huid soepel en gehydrateerd te houden. Masseer tweemaal daags een voedende olie of creme in op de gevoelige plekken. Doe dit na het douchen, wanneer de huid nog vochtig is en de actieve stoffen het best worden opgenomen. Consistentie is belangrijker dan het product zelf, dus kies iets wat je lekker vindt en volhoud.
Praktische tips voor week 14
Nu het tweede trimester is begonnen, is dit een goed moment om een zwangerschapscursus te kiezen. Er zijn verschillende opties: een klassieke bevallingsvoorbereidingscursus, een hypnobirthingcursus, een cursus met mindfulness-elementen of een compact weekendprogramma. De meeste cursussen starten rond week 24 tot 28, maar aanmelden kan het beste nu al, want populaire cursussen zitten snel vol. De kosten variëren van 100 tot 400 euro per stel, afhankelijk van het type cursus en het aantal bijeenkomsten.
Plan de twintigwekenecho alvast in als je dat nog niet gedaan hebt. Deze structurele echo wordt uitgevoerd tussen week 18 en 22 en controleert de organen, de groei en de anatomie van je baby. Het is een uitgebreid onderzoek dat ongeveer 30 tot 45 minuten duurt. De echo wordt vergoed door de basisverzekering. Als je het geslacht wilt weten, kun je dat tijdens deze echo vragen. Niet alle echoscopisten vertellen het geslacht, dus informeer vooraf of dit mogelijk is bij jouw praktijk.
Verwend jezelf met een moment van ontspanning. Een prenatale massage kan helpen bij rugpijn, spanning en vermoeidheid. Kies een masseur die ervaring heeft met zwangerschapsmassage en vertel altijd hoe ver je bent. Verzorg je huid met een voedende zeep op natuurlijke basis voor je dagelijkse reiniging. Vermijd producten met retinol, salicylzuur in hoge concentraties en etherische olien zoals salie en rozemarijn. Geniet van deze periode en gun jezelf de rust en verzorging die je verdient. Het tweede trimester biedt de energie en het welzijn om volop te genieten van je zwangerschap.