Je bent 33 weken zwanger en de botten van je baby worden steeds steviger. Het skelet, dat tot nu toe vooral uit kraakbeen bestond, verhardt door de opname van calcium en fosfor uit jouw bloed. De schedel blijft bewust zacht en flexibel, zodat het hoofdje straks door het geboortekanaal past. Bij 33 weken zwanger is je baby ongeveer zo groot als een ananas en weegt rond de 1900 gram. Je merkt dat de bewegingen krachtiger worden, al heeft je baby minder ruimte om te draaien. In dit artikel lees je alles over de ontwikkelingen in week 33 en hoe je je het beste kunt voorbereiden.
Inhoudsopgave
- De botten van je baby worden steviger
- De ontwikkeling van je baby in week 33
- Het immuunsysteem krijgt een boost
- De positie van je baby in de baarmoeder
- Klachten en symptomen in week 33
- Voeding en supplementen
- Bewegen en ontspannen
- Praktische tips voor week 33
De botten van je baby worden steviger
Het skelet van je baby ondergaat in week 33 een flinke transformatie. De botten, die tot voor kort grotendeels uit zacht kraakbeen bestonden, worden nu verhard door een proces dat verkalking of ossificatie heet. Je baby haalt de calcium die hiervoor nodig is uit jouw bloedstroom via de placenta. Dagelijks gaat er zo n 250 milligram calcium naar je baby, wat betekent dat jouw eigen calciumvoorraad extra aandacht nodig heeft. Zuivelproducten, groene bladgroenten en noten zijn goede bronnen.
De schedel vormt hierop een bewuste uitzondering. De schedelbeenderen blijven zacht en zijn nog niet aan elkaar vastgegroeid. Tussen de schedelplaten zitten de fontanellen, zachte plekken die ervoor zorgen dat de botten over elkaar kunnen schuiven wanneer het hoofdje door het geboortekanaal wordt geperst. Dit verklaart waarom pasgeborenen soms een langwerpig of licht asymmetrisch hoofdje hebben in de eerste uren na de geboorte. Binnen een paar dagen neemt de schedel zijn ronde vorm aan.
Naast het skelet worden ook de tanden aangelegd onder het tandvlees, al duurt het nog maanden na de geboorte voordat de eerste tandjes doorbreken. De ribben zijn nu stevig genoeg om de longen te beschermen en de wervelkolom biedt goede ondersteuning. Het hele skelet telt op dit moment meer dan 300 botjes, die later deels zullen vergroeien tot de 206 botten van een volwassene. De botvorming gaat door tot ver na de geboorte en zelfs tot in de puberteit.
De ontwikkeling van je baby in week 33
Je baby is nu ongeveer 43 centimeter lang, gemeten van hoofd tot hielen, en weegt rond de 1900 gram. Dat is vergelijkbaar met een ananas. De komende weken groeit je baby nog flink door, met een gewichtstoename van gemiddeld 200 tot 250 gram per week. Het vetweefsel onder de huid neemt toe, waardoor de huid gladder wordt en het gerimpelde uiterlijk verdwijnt. De wangen worden voller en het gezichtje krijgt steeds meer de trekken die je na de geboorte zult herkennen.
De hersenen ontwikkelen zich in hoog tempo. Miljarden zenuwcellen maken nieuwe verbindingen en de hersengroeven worden dieper. De vijf zintuigen zijn nu allemaal actief: je baby kan horen, zien (licht en donker waarnemen), voelen, proeven en ruiken. Het vruchtwater dat je baby inslikt, heeft de smaak van wat jij eet, en onderzoek wijst uit dat baby s na de geboorte een voorkeur hebben voor smaken die ze via het vruchtwater hebben leren kennen. Worteltjes, anijs en knoflook zijn smaken die baby s in het vruchtwater herkennen.
De longen zijn nog niet helemaal rijp maar maken steeds meer surfactant aan, de stof die ervoor zorgt dat de longblaasjes niet samenvallen bij het uitademen. Bij een geboorte in week 33 zou je baby waarschijnlijk ademhalingsondersteuning nodig hebben, maar de overlevingskansen zijn uitstekend (meer dan 98 procent). De nagels reiken nu tot de vingertoppen en sommige baby s krabben zichzelf al in de baarmoeder. Het lanugo, het zachte donshaartje dat het lichaam bedekte, verdwijnt geleidelijk.
Het immuunsysteem krijgt een boost
In het derde trimester vindt een bijzonder proces plaats: jouw antistoffen worden via de placenta overgedragen aan je baby. Deze immunoglobulinen (met name IgG) beschermen je baby in de eerste maanden na de geboorte tegen infecties waartegen jij immuun bent. De overdracht begint rond week 28 maar neemt flink toe in de laatste weken van de zwangerschap. Baby s die te vroeg geboren worden, missen een deel van deze passieve immuniteit.
Dit is precies de reden waarom de kinkhoestvaccinatie (DKTP-prik) tijdens de zwangerschap wordt aangeraden, bij voorkeur tussen week 22 en 32. De antistoffen die jouw lichaam aanmaakt na de vaccinatie, worden via de placenta aan je baby doorgegeven. Hierdoor is je baby al bij de geboorte beschermd tegen kinkhoest, een ziekte die voor pasgeborenen levensgevaarlijk kan zijn. Heb je de prik nog niet gehad, vraag er dan bij je volgende controle naar.
Naast de antistoffen uit jouw bloed begint het eigen immuunsysteem van je baby ook te rijpen. De milt produceert rode en witte bloedcellen en het beenmerg neemt geleidelijk de productie van bloedcellen over van de lever. De thymus, een klier achter het borstbeen, produceert T-cellen die later een rol spelen bij het herkennen en bestrijden van ziekteverwekkers. Het duurt echter maanden tot jaren na de geboorte voordat het immuunsysteem volledig zelfstandig functioneert.
De positie van je baby in de baarmoeder
Rond week 33 liggen de meeste baby s met het hoofdje naar beneden, de zogenaamde hoofdligging. Dit is de ideale positie voor een vaginale bevalling. Je verloskundige controleert bij elke afspraak de ligging van je baby door je buik te voelen (uitwendig onderzoek). Als je baby nog in stuitligging ligt (met de billen naar beneden), is er nog tijd om te draaien. De meeste baby s nemen voor week 36 de hoofdligging aan.
Sommige baby s liggen dwars of in stuitligging en draaien niet meer vanzelf. In dat geval kan je verloskundige of gynaecoloog een uitwendige versie voorstellen rond week 36 of 37. Bij deze procedure draait de arts de baby van buitenaf door zachte druk op je buik uit te oefenen. De slagingskans ligt rond de 50 procent. Lukt het niet, dan wordt besproken of een vaginale stuitbevalling mogelijk is of dat een geplande keizersnede de veiligste optie is.
Je kunt de positie van je baby zelf proberen te voelen. Het hoofdje voelt als een harde, ronde bal laag in je bekken. De billetjes zijn zachter en minder gedefinieerd en zitten bovenin je buik. Schopjes voel je meestal aan de tegenovergestelde kant van waar de rug zit. Als je baby met de rug aan jouw linkerkant ligt, voel je de schopjes rechts. De verloskundige kan bij twijfel altijd een echo doen om de exacte ligging vast te stellen.
Klachten en symptomen in week 33
Carpaal tunnelsyndroom is een veelvoorkomende zwangerschapsklacht die in het derde trimester kan opspelen. Door vocht dat zich ophoopt in je polsen, wordt de mediane zenuw in de carpale tunnel samengedrukt. Dit veroorzaakt een tintelend, verdoofd of pijnlijk gevoel in je duim, wijsvinger, middelvinger en een deel van je ringvinger. De klachten zijn vaak het ergst s nachts. Een polsspalk uit de drogist (bij Kruidvat vanaf circa acht euro) kan verlichting bieden door je pols in een neutrale positie te houden.
Brandend maagzuur en zuurbranden blijven hardnekkige klachten in deze fase van de zwangerschap. De groeiende baarmoeder duwt je maag omhoog, waardoor maagzuur makkelijker terugstroomt naar je slokdarm. Eet kleine porties verdeeld over de dag, vermijd vettig en gekruid eten, en ga niet direct na de maaltijd liggen. Slaap met je bovenlichaam licht verhoogd door een extra kussen onder je matras te leggen. Een maagzuurremmer op basis van calciumcarbonaat (verkrijgbaar bij Etos voor circa vijf euro) is veilig tijdens de zwangerschap.
Vermoeidheid is een constante metgezel in het derde trimester. Je draagt meer gewicht mee, je slaapt onrustig door de omvang van je buik en je baby die s nachts actief is, en je maakt je onbewust druk over de naderende bevalling. Gun jezelf overdag rustmomenten en probeer niet alles zelf te doen. Vraag hulp aan je partner, familie of vrienden voor boodschappen, huishoudelijke taken of de zorg voor oudere kinderen. Een middagdutje van twintig minuten kan je energieniveau flink opkrikken. Zorg voor voldoende goede nachtrust door een vast slaapritme aan te houden.
Voeding en supplementen
Calcium staat centraal in week 33 vanwege de snelle botvorming van je baby. Je lichaam heeft nu minimaal 1000 milligram calcium per dag nodig. Twee glazen melk, een portie yoghurt en een plak kaas leveren samen al zo n 800 milligram op. Vul dit aan met calcirijke groenten zoals broccoli, boerenkool en paksoi. Ben je lactose-intolerant of eet je geen zuivel, kies dan voor verrijkte plantaardige melk en overleg met je verloskundige over een calciumsupplement.
Vitamine D is onmisbaar voor de opname van calcium. Zonder voldoende vitamine D kan je lichaam het calcium niet goed verwerken. In Nederland wordt zwangere vrouwen geadviseerd dagelijks 10 microgram (400 IE) vitamine D te slikken. In de wintermaanden, wanneer de zon te laag staat om voldoende vitamine D aan te maken in de huid, is een supplement extra nodig. Vette vis (zalm, makreel, haring), eieren en verrijkte producten bevatten ook vitamine D, maar meestal niet genoeg om aan de dagelijkse behoefte te voldoen.
Omega 3-vetzuren zijn in het derde trimester cruciaal voor de hersenontwikkeling van je baby. DHA, een specifiek omega 3-vetzuur, is een bouwsteen van de hersenen en het netvlies. Eet minstens twee keer per week vette vis of neem een DHA-supplement. Verzorg daarnaast je huid met arganolie om striae te voorkomen nu je buik flink groeit. Drink dagelijks minstens twee liter water en eet vezelrijk om constipatie tegen te gaan, een veelvoorkomende klacht door de vertraagde darmmotiliteit in de zwangerschap.
Bewegen en ontspannen
Blijven bewegen is in week 33 goed voor je lichaam en je geest, maar pas de intensiteit aan bij hoe je je voelt. Wandelen is de meest toegankelijke vorm van beweging: dertig minuten per dag helpt tegen zwelling in je benen, houdt je conditie op peil en bevordert de spijsvertering. Zwemmen is een ander uitstekend alternatief, omdat het water je buik draagt en de druk op je gewrichten vermindert. Veel zwembaden bieden speciale zwangerschapszwemlessen aan.
Yoga en pilates voor zwangeren zijn populaire keuzes in het derde trimester. De oefeningen richten zich op ademhaling, bekkenbodemspieren en flexibiliteit, precies de vaardigheden die je nodig hebt tijdens de bevalling. Een ervaren instructeur past de oefeningen aan op jouw fase van de zwangerschap en houdt rekening met klachten als bekkeninstabiliteit of rugpijn. Online zijn gratis zwangerschapsyogavideo s te vinden als je liever thuis oefent.
Ontspanning is minstens zo nodig als beweging. Chronische stress verhoogt je cortisolniveau, wat invloed kan hebben op de ontwikkeling van je baby. Zoek bewust momenten van rust in je dag: een warm bad (niet warmer dan 37 graden), een boek lezen, mediteren of simpelweg op de bank zitten met je handen op je buik. Gebruik een kleimasker voor een ontspannend gezichtsritueel. Meer informatie over gezonde beweging tijdens de zwangerschap vind je op de website van het Voedingscentrum.
Praktische tips voor week 33
Dit is een goed moment om je kraampakket te bestellen als je dat nog niet hebt gedaan. De kraamzorg levert meestal een kraampakket met daarin benodigdheden voor de bevalling en de kraamtijd, zoals onderleggers, maandverband, navelklemmetjes en gaasjes. Controleer wat er in het pakket zit en koop eventueel zelf aan wat ontbreekt. De meeste kraamzorgorganisaties willen dat je het pakket rond week 36 in huis hebt, dus je hebt nog een paar weken de tijd.
Spreek met je verloskundige over de kinkhoestvaccinatie als je die nog niet hebt gehad. Bespreek ook wanneer je de griepprik wilt halen als je in het griepseizoen uitgerekend bent. Vraag naar de procedure bij vroegtijdige weeeen of gebroken vliezen: wanneer moet je bellen, wanneer naar het ziekenhuis komen en wat kun je thuis doen in afwachting. Het is geruststellend om te weten wat je kunt verwachten bij verschillende scenario s.
Maak samen met je partner een lijstje van namen als jullie dat nog niet hebben gedaan. Veel stellen merken dat de namenlijst korter wordt naarmate de bevalling dichterbij komt, omdat de keuze steeds reeler voelt. Probeer de naam hardop uit te spreken in combinatie met de achternaam en bedenk of de initialen geen ongelukkige afkorting vormen. Geniet van deze laatste weken van de zwangerschap en neem bewust de tijd om stil te staan bij de bijzondere verandering die eraan komt.