Jeuk
Jeukende huid: oorzaken en wat helpt tegen jeuk
Jeuk is een van de meest voorkomende huidklachten. Het kan variëren van licht ongemak tot hevig, slaapverstorend gekrab. Jeukende huid kan overal op het lichaam voorkomen en heeft veel verschillende oorzaken, van droge huid tot allergische reacties. Het begrijpen van de oorzaak is de eerste stap naar verlichting.
Veelvoorkomende oorzaken van jeuk
Droge huid
De meest voorkomende oorzaak van jeuk is een droge huid. In de winter, door verwarming en droge lucht, verliest de huid vocht waardoor de huidbarrière verzwakt. Dit veroorzaakt een prikkelend, jeukend gevoel dat vaak winterjeuk wordt genoemd. Lange, hete douches en zeep verergeren het probleem.
Huidaandoeningen
Eczeem, psoriasis, netelroos en contactallergie gaan vrijwel altijd gepaard met jeuk. Bij eczeem is de jeuk vaak zo hevig dat krabben de huid beschadigt en de klachten verergert. Schimmelinfecties, zoals voetschimmel of ringworm, veroorzaken ook kenmerkende jeuk.
Allergische reacties
Contactallergie voor ingrediënten in cosmetica, wasmiddelen, nikkel of latex kan jeuk veroorzaken. De huid wordt rood, gezwollen en gaat hevig jeuken op de plek die in contact is geweest met het allergeen.
Interne oorzaken
Soms heeft jeuk geen zichtbare huidoorzaak. Lever- of nierproblemen, schildklieraandoeningen, ijzertekort en bepaalde medicijnen kunnen jeuk veroorzaken zonder dat de huid er anders uitziet. Bij langdurige jeuk zonder duidelijke oorzaak is het verstandig om naar de huisarts te gaan.
Wat helpt tegen jeukende huid?
- Hydrateren: smeer direct na het douchen in met een rijke bodylotion of balsem met ceramiden, glycerine of ureum om de huidbarrière te herstellen.
- Koelen: een koele doek, aloë vera gel of mentholcrème kan acute jeuk direct verlichten.
- Niet krabben: krabben beschadigt de huid en maakt de jeuk erger. Dep of druk zachtjes op de jeukende plek in plaats van te krabben.
- Milde producten: gebruik parfumvrije, zeepvrije wasmiddelen en douche met lauwwarm water in plaats van heet water.
- Antihistaminica: bij allergische jeuk kan een antihistamine verlichting bieden. Raadpleeg je huisarts of apotheker.
Jeuk op specifieke plekken
Jeuk tussen de tenen wijst vaak op voetschimmel. Jeuk op de hoofdhuid kan komen door roos, droogheid of psoriasis. Jeuk in de liezen is vaak het gevolg van schimmelinfectie of wrijving. Jeuk over het hele lichaam zonder uitslag kan wijzen op een interne oorzaak. Bij aanhoudende jeuk op een specifieke plek die niet verbetert met basale verzorging, is het raadzaam om een arts te raadplegen.
Veelgestelde vragen
Ga naar de huisarts als de jeuk langer dan twee weken aanhoudt, je er niet van kunt slapen, er geen zichtbare oorzaak is, of als de jeuk gepaard gaat met geelzucht, gewichtsverlies of extreme vermoeidheid. Dit kan wijzen op een onderliggende aandoening.
Ja, stress kan jeuk verergeren of zelfs veroorzaken. Stresshormonen activeren de huidzenuwen en kunnen de huidbarrière verzwakken. Bij sommige mensen leidt stress tot nerveus krabben, wat de jeuk in een vicieuze cirkel houdt.
Winterjeuk ontstaat door droge lucht, verwarming en koude wind die de huid uitdrogen. De huidbarrière verzwakt, waardoor vocht verdampt en de huid gaat jeuken. Regelmatig insmeren met een rijke crème en een luchtbevochtiger in huis helpen om winterjeuk te voorkomen.
Krabben geeft even verlichting maar maakt het uiteindelijk erger. Het beschadigt de huidbarrière, veroorzaakt ontstekingen en activeert meer jeuksignalen. Dit heet de jeuk-krabcyclus. Probeer in plaats van krabben te koelen, te drukken of zachtjes te kloppen op de jeukende plek.
Een crème met ceramiden en ureum herstelt de huidbarrière en vermindert droogte-gerelateerde jeuk. Bij allergische jeuk helpt een crème met hydrocortison (kort gebruik). Bij chronische jeuk raadpleeg je het beste een arts voor een gericht behandelplan.