Huiduitslag
Huiduitslag: oorzaken, symptomen en behandelingen
Huiduitslag is een verzamelnaam voor allerlei veranderingen op de huid, zoals rode vlekken, bultjes, blaasjes of schilfers. Bijna iedereen krijgt er weleens mee te maken. Huiduitslag kan jeuken, pijnlijk zijn of juist geen klachten geven. De oorzaken variëren van onschuldige irritaties tot aandoeningen die medische aandacht vragen. Het herkennen van de soort uitslag helpt bij het kiezen van de juiste behandeling.
Veelvoorkomende oorzaken van huiduitslag
Allergische reacties
Contactallergie voor cosmetica, wasmiddelen, nikkel of latex veroorzaakt rode, jeukende uitslag op de plek die in contact is geweest met het allergeen. Netelroos (urticaria) verschijnt als rode, jeukende bulten die binnen uren kunnen verschijnen en verdwijnen, vaak als reactie op voedsel, medicijnen of insectenbeten.
Infecties
Virale infecties zoals gordelroos, waterpokken en hand-voet-mondziekte veroorzaken kenmerkende uitslag met blaasjes. Schimmelinfecties (ringworm, candida) geven rode, schilferende ringen of plekken. Bacteriële infecties zoals impetigo veroorzaken korstjes en blaasjes, vooral bij kinderen.
Huidaandoeningen
Eczeem, psoriasis, rosacea en seborrhoïsch eczeem veroorzaken elk hun eigen type uitslag. Deze chronische aandoeningen kennen perioden van opvlamming en rust. Hitte-uitslag (miliaria) ontstaat bij warm weer wanneer zweetklieren verstopt raken.
Rode vlekken op de huid
Rode vlekken kunnen veel oorzaken hebben: van een onschuldige reactie op warmte of emotie tot een teken van eczeem, rosacea of een allergische reactie. Rode vlekken die niet wegtrekken bij druk kunnen wijzen op petechiën, kleine bloedinkjes onder de huid, waarvoor je direct een arts moet raadplegen.
Huiduitslag behandelen
- Koelen: een koel, vochtig kompres kalmeert jeukende uitslag en vermindert zwelling.
- Hydrateren: een milde, parfumvrije crème beschermt de huidbarrière en vermindert droogheid en schilfering.
- Antihistaminica: bij allergische uitslag of netelroos verminderen antihistaminen de jeuk en zwelling.
- Hydrocortison: een milde corticosteroïdencrème (1%) kan kortstondig worden gebruikt bij ontstoken, jeukende uitslag.
- Antischimmelcrème: bij schimmelinfecties is een gerichte antischimmelbehandeling nodig.
Wanneer naar de huisarts?
Raadpleeg een arts als de uitslag plotseling verschijnt en zich snel verspreidt, gepaard gaat met koorts of malaise, pijnlijk is of blaasjes vormt, langer dan twee weken aanhoudt ondanks zelfbehandeling, of als rode vlekken niet wegtrekken bij druk (glastest). Bij kinderen met uitslag en koorts is het verstandig om altijd even contact op te nemen met de huisarts.
Veelgestelde vragen
Allergische uitslag verschijnt meestal op de plek die in contact is geweest met het allergeen en gaat gepaard met jeuk. Als de uitslag telkens terugkomt na contact met dezelfde stof, wijst dit op een contactallergie. Een dermatoloog kan een plakproef (patch test) doen om het exacte allergeen te identificeren.
Druk een doorzichtig glas stevig op de rode vlekken. Als de roodheid verdwijnt bij druk, gaat het waarschijnlijk om een ontstekingsreactie. Als de vlekken zichtbaar blijven door het glas heen, kunnen het petechiën zijn (bloedinkjes onder de huid). Raadpleeg in dat geval direct een arts.
Ja, stress kan netelroos, eczeem-opvlammingen en andere vormen van huiduitslag uitlokken of verergeren. Stresshormonen activeren het immuunsysteem en de ontstekingsreactie in de huid. Stressmanagement kan helpen om stress-gerelateerde huidklachten te verminderen.
Dat hangt af van de oorzaak. Allergische uitslag, eczeem en psoriasis zijn niet besmettelijk. Uitslag door virale of bacteriële infecties (waterpokken, impetigo, gordelroos) kan wel besmettelijk zijn. Schimmelinfecties zijn ook overdraagbaar via direct contact.
Nee, krabben maakt de uitslag erger doordat het de huid beschadigt en ontstekingen versterkt. Probeer in plaats daarvan te koelen met een koud kompres, gebruik een kalmerende crème of neem een antihistamine tegen de jeuk.