Hoeveel paracetamol mag je per dag als je zwanger bent?

De maximale dosering is 3000 mg per dag: zes tabletten van 500 mg of drie tabletten van 1000 mg, verdeeld over de dag met minimaal vier tot zes uur tussen elke dosis. In het derde trimester adviseert Lareb uit voorzorg maximaal 500 mg drie keer per dag (1500 mg).

Veroorzaakt paracetamol tijdens de zwangerschap autisme?

Nee, er is geen causaal verband aangetoond. Een groot Zweeds onderzoek uit 2024 (JAMA, 2,4 miljoen kinderen) toonde aan dat het eerder gesuggereerde verband volledig te verklaren was door genetische en familiaire factoren, niet door paracetamol. Het NVOG, Lareb en het CBG bevestigen dit.

Mag je ibuprofen nemen als je zwanger bent?

In het derde trimester is ibuprofen verboden vanwege risico's op voortijdige sluiting van de ductus arteriosus en het remmen van weeën. In het eerste en tweede trimester mag het kortdurend (maximaal zeven dagen) als paracetamol onvoldoende werkt, maar alleen in overleg met je arts. Paracetamol blijft altijd de eerste keuze.

Paracetamol tijdens zwangerschap: dosering en veiligheid

Q: Is paracetamol veilig in het eerste trimester?

Ja, paracetamol mag in alle trimesters inclusief het eerste worden gebruikt. Er zijn geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen bij de aanbevolen dosering. Gebruik het wel zo kort mogelijk en alleen als het echt nodig is.

Hoofdpijn, rugpijn, bekkenpijn of koorts: als je zwanger bent, wil je er iets aan doen, maar je twijfelt of het wel mag. Paracetamol is de meest gebruikte pijnstiller van Nederland en ook tijdens de zwangerschap de eerste keuze. Maar hoeveel mag je er nemen? En klopt het dat het schadelijk is voor je baby?

Er circuleert veel tegenstrijdige informatie online, van "gewoon veilig" tot alarmerend nieuws over autisme. In dit artikel zetten we de feiten op een rij, gebaseerd op de richtlijnen van Lareb, het NVOG en het CBG.

Kort antwoord
Paracetamol is de veiligste pijnstiller tijdens de zwangerschap en mag in alle trimesters gebruikt worden. De maximale dosering is zes tabletten van 500 mg per dag (3000 mg). Gebruik het zo kort mogelijk en in de laagst mogelijke dosering. In het derde trimester wordt geadviseerd niet meer dan 500 mg drie keer per dag te nemen.

Inhoudsopgave

Mag je paracetamol gebruiken als je zwanger bent?
Hoeveel paracetamol per dag tijdens de zwangerschap?
Paracetamol per trimester: wat zijn de verschillen?
Is paracetamol gevaarlijk voor je baby?
Paracetamol en autisme: wat zegt de wetenschap?
Welke pijnstillers mag je niet gebruiken?
Hoofdpijn tijdens de zwangerschap: wat kun je doen zonder medicijnen?
Wanneer naar de huisarts of verloskundige?
Bronnen

Mag je paracetamol gebruiken als je zwanger bent?

Ja, paracetamol is de eerste keuze pijnstiller en koortsremmer tijdens de zwangerschap. Dat bevestigen zowel Lareb (het Nederlandse bijwerkingencentrum), het NVOG (de beroepsvereniging van gynaecologen) als het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen). Er zijn geen aanwijzingen dat paracetamol bij normaal gebruik schadelijk is voor je ongeboren baby.

Dat "normaal gebruik" is daarbij het sleutelwoord. Paracetamol is geen snoepje: neem het alleen als het echt nodig is, in de laagst werkzame dosering en zo kort mogelijk. Dit geldt overigens voor iedereen, maar tijdens de zwangerschap is er extra reden om bewust met medicijnen om te gaan.

Heb je koorts tijdens de zwangerschap? Dan is paracetamol niet alleen toegestaan, maar zelfs aangeraden. Hoge koorts (boven 38,5 graden) kan in het derde trimester weeën opwekken. Paracetamol als koortsremmer beschermt in dat geval zowel jou als je baby. Bij een infectie met koorts, zoals streptokokken A tijdens de zwangerschap, is het belangrijk om naast antibiotica ook de koorts te bestrijden.

Hoeveel paracetamol per dag tijdens de zwangerschap?

De maximale dosering tijdens de zwangerschap is 3000 mg per dag, verdeeld over de dag. Dat komt neer op zes tabletten van 500 mg of drie tabletten van 1000 mg. Neem minimaal vier tot zes uur pauze tussen elke dosis.

Dosering	Per keer	Per dag	Maximaal
Tabletten 500 mg	1-2 tabletten	3-4 keer	6 tabletten (3000 mg)
Tabletten 1000 mg	1 tablet	3 keer	3 tabletten (3000 mg)
Derde trimester (voorzorg)	1 tablet 500 mg	3 keer	3 tabletten (1500 mg)

Thuisarts.nl adviseert om paracetamol niet langer dan vijf dagen achter elkaar te gebruiken zonder overleg met je huisarts of verloskundige. Heb je langer pijnstilling nodig, bijvoorbeeld bij bekkenpijn? Bespreek dat dan. Er zijn vaak andere oplossingen mogelijk, zoals fysiotherapie of een bekkenband.

Een veelgemaakte fout is het combineren van paracetamol met verkoudheidsmiddelen die ook paracetamol bevatten, zoals Lemsip of NeoCitran. Controleer altijd de bijsluiter om een dubbele dosis te voorkomen.

Paracetamol per trimester: wat zijn de verschillen?

Paracetamol mag in alle drie de trimesters, maar de aanbevolen voorzichtigheid verschilt.

In het eerste trimester is paracetamol veilig bij de aanbevolen dosering. Er zijn geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen. Gebruik het bij voorkeur kort, bijvoorbeeld voor een dag of twee bij hoofdpijn. In het tweede trimester geldt hetzelfde advies. Mocht paracetamol onvoldoende werken bij ernstige pijn, dan kan je huisarts in het eerste en tweede trimester eventueel kort een NSAID (zoals ibuprofen) overwegen, maar alleen onder medisch toezicht.

In het derde trimester wordt extra voorzichtigheid geadviseerd. Lareb en het BCFI raden aan om niet meer dan 500 mg drie keer per dag te nemen. De reden: er zijn 25 casusbeschrijvingen van voortijdige sluiting van de ductus arteriosus (een belangrijk bloedvat bij de foetus) bij paracetamolgebruik aan het einde van de zwangerschap. Een grotere studie van Lareb bij 604 zwangerschappen vond dit overigens niet terug, maar uit voorzorg blijft het advies om de dosering laag te houden.

Is paracetamol gevaarlijk voor je baby?

Bij normaal, kortdurend gebruik is paracetamol niet gevaarlijk voor je baby. Dat is de conclusie van alle grote Nederlandse en internationale gezondheidsinstanties. Er is geen bewezen verhoogd risico op miskraam, vroeggeboorte of aangeboren afwijkingen.

Waar de discussie over gaat, is langdurig gebruik. Sommige observationele studies hebben een verband gevonden tussen langdurig paracetamolgebruik tijdens de zwangerschap en een licht verhoogd risico op astma bij het kind, niet-ingedaalde testikels (cryptorchisme) bij jongens en gedragsproblemen. De kanttekening is dat deze studies geen oorzakelijk verband kunnen bewijzen: vrouwen die veel paracetamol nodig hebben, zijn vaker ziek, hebben meer koorts of meer pijn. Die onderliggende klachten kunnen zelf de verklaring zijn.

Het advies is daarom niet om paracetamol helemaal te vermijden, maar om het verstandig te gebruiken. Niet dagelijks wekenlang, niet meer dan nodig, en altijd in overleg bij langdurige klachten. Dat is een groot verschil met "het is gevaarlijk".

Paracetamol en autisme: wat zegt de wetenschap?

Dit is het meest besproken en meest misverstane onderwerp rond paracetamol en zwangerschap. Eerder observationeel onderzoek suggereerde een verband tussen paracetamolgebruik tijdens de zwangerschap en autisme of ADHD bij het kind. Die studies haalden wereldwijd het nieuws.

In 2024 verscheen een groot Zweeds onderzoek in het medisch tijdschrift JAMA, uitgevoerd door Ahlqvist en collega's. Ze analyseerden data van 2,4 miljoen kinderen. De uitkomst: als je broers en zussen uit hetzelfde gezin met elkaar vergelijkt (het zogenaamde sibling design), verdwijnt het verband tussen paracetamol en autisme volledig. Het eerdere gevonden verband bleek te verklaren door genetische en familiaire factoren, niet door de paracetamol zelf.

Het NVOG, Lareb en het CBG bevestigen allemaal: er is geen causaal verband aangetoond tussen paracetamol en autisme. Dat is een belangrijke boodschap, want de angst voor deze link zorgt ervoor dat sommige zwangere vrouwen pijn en koorts onbehandeld laten, wat juist wel risico's met zich meebrengt.

Welke pijnstillers mag je niet gebruiken?

Terwijl paracetamol veilig is, zijn de meeste andere pijnstillers dat niet of slechts beperkt tijdens de zwangerschap. Hier een overzicht van wat je moet vermijden.

Pijnstiller	Eerste trimester	Tweede trimester	Derde trimester
Paracetamol	Veilig	Veilig	Veilig (lage dosis)
Ibuprofen (Advil, Nurofen)	Kort, in overleg	Afgeraden na 20 weken	Verboden
Diclofenac (Voltaren)	Kort, in overleg	Afgeraden na 20 weken	Verboden
Naproxen (Aleve)	Kort, in overleg	Afgeraden na 20 weken	Verboden
Aspirine	Afgeraden	Afgeraden	Verboden

NSAID's (ibuprofen, diclofenac, naproxen) zijn in het derde trimester verboden omdat ze de ductus arteriosus voortijdig kunnen sluiten, weeën kunnen remmen en bloedingen bij de bevalling kunnen verergeren. In het eerste en tweede trimester mogen ze kortdurend (maximaal zeven dagen) en alleen als paracetamol onvoldoende werkt, maar altijd in overleg met je arts.

Aspirine wordt tijdens de hele zwangerschap afgeraden, tenzij je arts het voorschrijft in een lage dosering voor een specifieke indicatie zoals pre-eclampsie. Neem nooit zelf aspirine als pijnstiller als je zwanger bent.

Hoofdpijn tijdens de zwangerschap: wat kun je doen zonder medicijnen?

Hoofdpijn komt vaak voor tijdens de zwangerschap, vooral in het eerste en derde trimester. Hormonale veranderingen, vermoeidheid, spanning en vochttekort zijn veelvoorkomende oorzaken. Voordat je naar paracetamol grijpt, zijn er een paar dingen die je kan proberen.

Drink voldoende water. Veel zwangere vrouwen drinken te weinig, vooral als ze last hebben van misselijkheid. Twee liter per dag is een goed streven. Ga naar buiten voor frisse lucht en een korte wandeling. Leg een koele, vochtige doek op je voorhoofd of in je nek. Probeer een nek- en schoudermassage. En slaap genoeg, al is dat makkelijker gezegd dan gedaan als je niet kunt slapen tijdens je zwangerschap.

Een paar druppels lavendelolie op je slapen of een geurverspreider kunnen ook helpen bij spanningshoofdpijn. Vermijd bekende triggers zoals felle verlichting, beeldschermwerk zonder pauze en sterke geuren. Helpt het niet? Dan is paracetamol een veilige optie.

Wanneer naar de huisarts of verloskundige?

Neem contact op met je huisarts of verloskundige als je langer dan vijf dagen achter elkaar paracetamol nodig hebt. Dat geldt ook als de standaarddosering onvoldoende werkt of als je twijfelt over het combineren van paracetamol met andere medicijnen.

Bel direct bij de volgende situaties: ernstige, plotselinge hoofdpijn die je niet herkent (kan wijzen op pre-eclampsie), hoofdpijn in combinatie met wazig zien, vlekken of lichtflitsen, hoofdpijn samen met snelle gewichtstoename of opgezwollen handen en gezicht, of koorts boven 38,5 graden die niet zakt na paracetamol. Pre-eclampsie is een ernstige zwangerschapscomplicatie die snel behandeld moet worden. Bekende zwangerschapsklachten gaan vanzelf over, maar nieuwe, heftige symptomen verdienen altijd aandacht.

En tot slot: schroom niet om te bellen als je je zorgen maakt. Verloskundigen en huisartsen beantwoorden liever tien keer dezelfde vraag dan dat je met onbehandelde pijn of koorts rondloopt uit angst om iets verkeerds te nemen.