Rimpels onder ogen verminderen: wat werkt en wat niet

De huid rond je ogen is drie tot vijf keer dunner dan de rest van je gezicht. Daar komt bij dat dit gebied nauwelijks talgklieren heeft, waardoor het sneller uitdroogt. Rimpels onder de ogen zijn dan ook vaak de eerste tekenen van huidveroudering die je opvalt, soms al rond je dertigste. De goede kant: juist omdat de huid hier zo dun is, reageert ze relatief snel op de juiste verzorging.

Rimpels onder ogen verminderen begint met begrijpen waarom ze ontstaan. Het is niet alleen een kwestie van leeftijd. Zonschade, slaapgebrek, roken en zelfs de manier waarop je je ogen wrijft spelen een rol. In dit artikel lees je wat er precies gebeurt in de huid rond je ogen, welke ingrediënten bewezen effect hebben, en wat je vandaag nog kan veranderen aan je routine.

Inhoudsopgave

• Waarom ontstaan rimpels juist onder de ogen?
• Ingrediënten die bewezen werken
• Retinol rond de ogen: hoe doe je dat veilig?
• Natuurlijke oliën voor de ooghuid
• Vergelijking: oogcrèmes en alternatieven
• De juiste routine voor de oogzone
• Dagelijkse gewoonten die verschil maken
• Wanneer naar de dermatoloog?
• Bronnen

Waarom ontstaan rimpels juist onder de ogen?

De huid rond de ogen is gemiddeld 0,5 millimeter dik, tegenover 2 millimeter op de rest van het gezicht. Er zit nauwelijks onderhuids vet en het aantal talgklieren is minimaal. Dat maakt dit gebied bijzonder kwetsbaar voor vochtverlies. Elke keer dat je knippert (gemiddeld 15.000 tot 20.000 keer per dag volgens de American Academy of Ophthalmology) beweegt deze dunne huid mee. Die herhaalde beweging vormt op den duur expressierimpels.

Collageen en elastine breken vanaf je midden-twintig langzaam af. In de oogzone merk je dat het eerst omdat er simpelweg minder van is om mee te beginnen. UV-straling versnelt dit proces aanzienlijk. Volgens de NVDV is zonschade verantwoordelijk voor naar schatting 80 procent van de zichtbare huidveroudering. Veel mensen vergeten de oogzone bij het aanbrengen van zonnebrand, terwijl juist dit gebied extra bescherming nodig heeft.

Slaapgebrek speelt ook een rol, maar anders dan je denkt. Te weinig slaap verhoogt het cortisol (stresshormoon), dat collageen afbreekt. Daarnaast herstelt je huid zich voornamelijk 's nachts. Slaap je structureel minder dan zeven uur, dan krijgt de huid simpelweg minder hersteltijd. Uit onderzoek van University Hospitals Case Medical Center (2013) bleek dat slechte slapers significant meer fijne lijntjes hadden dan vrouwen die zeven tot negen uur sliepen.

Ingrediënten die bewezen werken

Retinol (vitamine A) is het best onderzochte anti-rimpel ingrediënt. Het stimuleert de celvernieuwing en de aanmaak van collageen. In een studie gepubliceerd in het Journal of Cosmetic Dermatology (2016) verminderde 0,1 procent retinol fijne rimpels rond de ogen met gemiddeld 44 procent na twaalf weken dagelijks gebruik. Het punt: de oogzone verdraagt geen hoge concentraties. Begin met 0,025 tot 0,05 procent, om de avond.

Peptiden zijn de subtielere optie. Ze zijn signaalmoleculen die de huid aanzetten tot collageenproductie, zonder de irritatie van retinol. Matrixyl (palmitoyl pentapeptide-4) is de meest onderzochte variant. The Ordinary Argireline Solution 10% (ca. €8 bij Douglas) bevat een peptide die de gezichtsspieren licht ontspant, vergelijkbaar met een milde versie van botox. Het effect is subtieler, maar het risico op irritatie is nul.

Hyaluronzuur hydrateert en geeft een direct opplumpend effect. Het vult rimpeltjes tijdelijk op door vocht aan te trekken. Het effect verdwijnt als je stopt, maar als dagelijkse basis onder je oogcrème is het waardevol. Zoek naar een product met een lage moleculaire variant (sodium hyaluronate) die dieper de huid in kan. Niacinamide (vitamine B3) helpt daarnaast tegen de donkere kringen die vaak samen met rimpels voorkomen.

Retinol rond de ogen: hoe doe je dat veilig?

De grootste fout die mensen maken is te snel beginnen met een te hoge concentratie. De huid rond de ogen is gevoeliger dan de rest van je gezicht. Start met een retinolproduct van 0,025 procent en gebruik het maximaal drie avonden per week. Na vier weken zonder irritatie kan je opbouwen naar om de avond, en na acht weken eventueel naar elke avond.

Breng retinol altijd aan op een droge huid, minstens twintig minuten na het wassen. Vochtige huid absorbeert sneller, wat de kans op irritatie vergroot. Gebruik een hoeveelheid ter grootte van een rijstkorrel voor beide ogen samen. Verdeel dit met je ringvinger (die oefent de minste druk uit) door zachtjes te deppen, nooit te smeren. Breng daarna een rijke oogcrème of olie aan om de huid te verzegelen.

Retinol maakt je huid gevoeliger voor UV. Gebruik het daarom alleen 's avonds en draag overdag altijd SPF50. Zwangere of borstvoeding gevende vrouwen moeten retinol vermijden, zo adviseert het Farmacotherapeutisch Kompas. Bakuchiol is een plantaardig alternatief dat in een studie uit het British Journal of Dermatology (2019) vergelijkbare resultaten liet zien als retinol, zonder de irritatie. Het is veilig tijdens zwangerschap.

Natuurlijke oliën voor de ooghuid

Cactusvijgolie (prickly pear seed oil) bevat het hoogste percentage vitamine E van alle plantaardige oliën en is rijk aan linolzuur (omega-6). Die combinatie maakt het bijzonder geschikt voor de dunne huid rond de ogen. Het trekt snel in zonder een vettig laagje achter te laten. Eén druppel per oog is genoeg, aangebracht met de ringvinger door zachtjes te kloppen. Je kan online cactusvijgolie kopen en het 's avonds als oogserum gebruiken.

Rozenbottelolie is een ander goed alternatief. Het bevat tretinoïne (een natuurlijke vorm van vitamine A) in lage concentraties, plus vitamine C en essentiële vetzuren. Daarmee combineert het milde anti-aging werking met hydratatie. Gebruik het 's avonds na je serum en voor je nachtcrème. Het heeft een licht oranje tint, dus overdag is het minder handig tenzij je foundation gebruikt.

Arganolie bevat vitamine E en ferulinezuur, een antioxidant die vrije radicalen neutraliseert. Het is lichter dan de meeste gezichtsoliën en trekt goed in. Voor de oogzone is het een fijne basisolie die je kan mengen met een druppel rozenbottelolie voor extra werking. Je kan arganolie kopen en deze multifunctioneel inzetten: als oogserum, gezichtsolie en zelfs als haarserum op de punten.

Vergelijking: oogcrèmes en alternatieven

De juiste routine voor de oogzone

De volgorde maakt verschil. Begin 's ochtends met een milde reiniger (geen micellair water op de oogzone, dat bevat surfactanten die de dunne huid irriteren). Breng vervolgens een oogserum aan met hyaluronzuur of peptiden. Dep het met je ringvinger rond het hele oog: op het onderooglid, in de binnenhoek en over het bovenste ooglid. Sluit af met een oogcrème die occlusief werkt (ceramiden of squalaan) en breng daaroverheen SPF50 aan.

De avondroutine is waar het echte werk gebeurt. Reinig grondig maar mild, verwijder alle make-up met een olie-cleanser of balsem. Breng op droge huid je retinol of bakuchiol aan (als je dit gebruikt), wacht vijf minuten, en dep daarna een rijke oogcrème of olie eroverheen. Cactusvijgolie of rozenbottelolie zijn hier ideaal. De occlusieve laag houdt de werkzame stoffen op hun plek en voorkomt vochtverlies terwijl je slaapt.

Wees zuinig met product. Een oogcrème hoef je niet dik aan te brengen. Een hoeveelheid ter grootte van een halve erwt per oog is voldoende. Te veel product migreert naar je ogen en kan irritatie of gezwollen oogleden veroorzaken. Gebruik nooit je gezichtscrème als oogcrème. Gezichtscrèmes bevatten vaak parfum, actieve zuren of hoge concentraties werkzame stoffen die de oogzone niet verdraagt.

Dagelijkse gewoonten die verschil maken

Zonnebril dragen is een van de effectiefste manieren om rimpels rond de ogen te voorkomen. Elke keer dat je knijpt tegen de zon, contract je de spieren rond je ogen en verdiep je kraaienpootjes. Een zonnebril met UV400-bescherming kost geen fortuin en spaart je jarenlang expressierimpels. Draag hem ook op bewolkte dagen: tot 80 procent van de UV-straling dringt door wolken heen.

Slaap op je rug als je kan. Wie op zijn zij of buik slaapt, drukt één kant van het gezicht in het kussen, acht uur per nacht. Na jaren vormt dat asymmetrische rimpels. Een satijnen of zijden kussensloop vermindert de wrijving als rugslapen echt niet lukt. De tips tegen wallen en donkere kringen die we eerder beschreven helpen ook bij het verminderen van rimpels, want de oorzaken overlappen grotendeels.

Stop met aan je ogen wrijven. Het klinkt simpel, maar veel mensen doen het onbewust, vooral bij vermoeidheid of allergie. Die herhaalde mechanische druk beschadigt de collageenvezels in de dunne ooghuid. Heb je jeukende ogen door hooikoorts, gebruik dan antihistamine oogdruppels in plaats van te wrijven. Drink daarnaast voldoende water (anderhalf tot twee liter per dag). De huid rond de ogen is een van de eerste plekken waar uitdroging zichtbaar wordt.

Wanneer naar de dermatoloog?

Crèmes en oliën werken bij fijne lijntjes en milde rimpels. Bij diepere groeven (statische rimpels die je ook in rust ziet) bereik je met skincare alleen beperkt resultaat. Een dermatoloog kan in dat geval behandelingen aanbieden zoals botox (voor dynamische rimpels/kraaienpootjes), fillers met hyaluronzuur (voor volumeverlies onder het oog) of een chemische peeling met TCA (trichloorazijnzuur) voor huidvernieuwing.

Volgens het NHG is een verwijzing naar de dermatoloog niet nodig voor cosmetische klachten, maar je kan ook rechtstreeks naar een gecertificeerde cosmetisch arts. Let op dat de behandelaar is aangesloten bij de NVCG (Nederlandse Vereniging van Cosmetische Geneeskunde). Botox rond de ogen kost gemiddeld €200 tot €400 per behandeling en houdt drie tot vier maanden aan. Fillers onder de ogen kosten €350 tot €600 en gaan negen tot twaalf maanden mee.

Ga naar de huisarts als je plotseling zwelling of verkleuring rond één oog ziet die niet weggaat, of als de huid rond je ogen jeukt, schilfert of rood wordt na het gebruik van een nieuw product. Dat kan wijzen op contactallergie of eczeem. De informatie over donkere kringen onder ogen verminderen gaat dieper in op wanneer verkleuring rond de ogen een medische oorzaak kan hebben.

Bronnen

De informatie in dit artikel is gebaseerd op de volgende bronnen.

• Huidveroudering (Huidarts.com)
• Retinol and skin aging: Journal of Cosmetic Dermatology (2016)
• How often do we blink? (American Academy of Ophthalmology)
• Bakuchiol vs retinol: a prospective study (British Journal of Dermatology, 2019)