Irritatie ingang schede: oorzaken en wat je eraan kunt doen

Een branderig, jeukend of pijnlijk gevoel bij de ingang van je schede is ontzettend vervelend en komt vaker voor dan je misschien denkt. Veel vrouwen durven er niet over te praten, terwijl het in de meeste gevallen goed te behandelen is. Irritatie bij de ingang van de schede kan allerlei oorzaken hebben, van een simpele reactie op zeep tot een infectie die behandeld moet worden. In dit artikel lees je wat de meest voorkomende oorzaken zijn en wat je er zelf aan kunt doen.

Inhoudsopgave

• De meest voorkomende oorzaken van irritatie ingang schede
• Hoe herken je irritatie bij de ingang van de schede?
• Wat kun je zelf doen tegen irritatie ingang schede?
• Welke producten helpen bij irritatie ingang schede?
• Wanneer moet je naar de huisarts met irritatie ingang schede?
• Irritatie ingang schede voorkomen: praktische tips

De meest voorkomende oorzaken van irritatie ingang schede

De huid bij de ingang van je schede is een van de gevoeligste plekken van je lichaam. Het slijmvlies daar is dun, goed doorbloed en reageert snel op veranderingen in je omgeving. Dat maakt het kwetsbaar voor allerlei invloeden die je misschien niet eens doorhebt.

De allervaakste oorzaak van irritatie bij de ingang van de schede is contact met agressieve stoffen. Denk aan parfum in douchegel, zeep, wasverzachter of inlegkruisjes. Zelfs toiletpapier met een geur kan al genoeg zijn om de huid te irriteren. Je lichaam reageert op deze stoffen met roodheid, jeuk of een branderig gevoel. Veel vrouwen gebruiken juist meer zeep als ze irritatie voelen, in de hoop het “schoon te wassen”, maar dat maakt het alleen erger.

Een verstoorde vaginale flora is een andere veelvoorkomende oorzaak. Je schede bevat van nature melkzuurbacterien die de pH-waarde laag houden (rond 3,8 tot 4,5). Als die balans verstoord raakt, door antibiotica, stress, hormoonschommelingen of overmatig wassen, krijgen ongewenste bacterien of schimmels de kans om te groeien. Het gevolg is irritatie, soms gecombineerd met een afwijkende afscheiding.

Schimmelinfecties (candida) zijn berucht om het veroorzaken van irritatie bij de ingang van de schede. Ongeveer 75 procent van alle vrouwen krijgt minstens een keer in haar leven te maken met een vaginale schimmelinfectie. De typische symptomen zijn intense jeuk, een branderig gevoel en witte, brokkelachtige afscheiding. Het goede nieuws is dat een schimmelinfectie goed te behandelen is met een vrij verkrijgbaar middel uit de apotheek.

Minder bekend maar ook veel voorkomend zijn hormonale oorzaken. Tijdens de overgang daalt het oestrogeengehalte, waardoor het slijmvlies dunner en droger wordt. Dit staat bekend als vaginale atrofie en kan flinke irritatie veroorzaken, vooral bij de ingang van de schede. Ook tijdens de zwangerschap, na de bevalling en bij het gebruik van bepaalde anticonceptiemiddelen kunnen hormoonschommelingen voor klachten zorgen.

Hoe herken je irritatie bij de ingang van de schede?

Irritatie bij de ingang van de schede uit zich op verschillende manieren en het is belangrijk om de signalen te herkennen, zodat je weet wanneer je zelf kunt handelen en wanneer je beter naar een arts kunt gaan.

Het meest voorkomende symptoom is jeuk. Een mild jeukend gevoel dat af en toe opkomt en weer verdwijnt is meestal onschuldig en wijst op een lichte irritatie door externe factoren. Hevige jeuk die niet stopt en erger wordt, vooral ’s nachts, kan wijzen op een schimmelinfectie of een andere aandoening die behandeling nodig heeft.

Een branderig gevoel bij het plassen is een ander veelvoorkomend symptoom. De urine komt in contact met de geïrriteerde huid en dat prikt. Dit wordt vaak verward met een blaasontsteking, maar als de pijn specifiek aan de buitenkant zit (en niet diep van binnen), is het waarschijnlijker dat het gaat om huidirritatie. Let ook op roodheid en zwelling. Als de huid bij de ingang van je schede zichtbaar rood en gezwollen is, is er sprake van een ontstekingsreactie.

Afscheiding kan ook een aanwijzing zijn. Normale afscheiding is helder tot wittig en ruikt niet onaangenaam. Als de afscheiding van kleur of geur verandert (groenig, gelig, visachtig ruikend of brokkelachtig wit), kan dat wijzen op een infectie. In dat geval is het verstandig om een afspraak te maken met je huisarts.

Wat kun je zelf doen tegen irritatie ingang schede?

Bij milde irritatie bij de ingang van de schede kun je vaak zelf al veel doen om de klachten te verminderen. De eerste en belangrijkste stap is stoppen met alles wat de huid kan irriteren. Dat betekent: geen zeep, geen douchegel, geen intieme waslotion, geen vochtige doekjes. Was je schaamstreek alleen met lauw water. Dat klinkt misschien gek, maar je schede is zelfreinigend en heeft geen zeep nodig.

Draag katoenen ondergoed en vermijd strakke broeken of leggings voor een paar dagen. Synthetisch ondergoed houdt vocht en warmte vast, wat de perfecte omgeving creëert voor bacterien en schimmels. Katoen ademt en houdt de huid droger. Slaap als het kan zonder ondergoed, zodat de huid ’s nachts helemaal kan ademen.

Een lauwwarm zitbad met een beetje natriumbicarbonaat (baking soda) kan verlichting bieden. Voeg twee eetlepels toe aan een ondiepe bak lauw water en ga er 10 tot 15 minuten in zitten. Het natriumbicarbonaat neutraliseert de pH en kalmeert de geïrriteerde huid. Doe dit een tot twee keer per dag totdat de klachten afnemen.

Kokosolie kan ook verlichting bieden bij milde irritatie. Het heeft een verzachtende en licht antibacteriële werking. Breng een klein beetje pure, biologische kokosolie aan op de geïrriteerde huid. Let op: gebruik dit niet als je condooms gebruikt, want olie kan latex beschadigen. Wil je meer weten over de werking van kokosolie? Lees ons artikel over kokosolie voor droge handen, waarin we de verzachtende eigenschappen van dit ingrediënt uitgebreid bespreken.

Welke producten helpen bij irritatie ingang schede?

Als water alleen niet genoeg is, zijn er een paar producten die veilig te gebruiken zijn bij irritatie bij de ingang van de schede. Het allerbelangrijkste is dat je kiest voor producten zonder parfum, alcohol en agressieve conserveringsmiddelen.

Multi-Gyn ActiGel is een populair vrij verkrijgbaar product dat helpt bij vaginale klachten. Het bevat een bio-actief complex dat schadelijke bacterien remt en de natuurlijke vaginale flora ondersteunt. Het is verkrijgbaar bij de apotheek en drogist en kan zonder recept worden gebruikt.

Bepanthen zalf (met dexpanthenol) is een zachte optie om de geïrriteerde huid rond de ingang te verzorgen. Het bevordert het herstel van de huid en is mild genoeg voor deze gevoelige zone. Breng een dunne laag aan op de buitenkant, niet inwendig.

Voor vrouwen in de overgang zijn er vaginale vochtinbrengende gels zoals Replens of Gynatrof. Deze producten hydrateren het vaginale slijmvlies en verminderen droogheid en irritatie. Ze zijn zonder recept verkrijgbaar en kunnen meerdere keren per week worden gebruikt.

Bij een schimmelinfectie kun je een antimycoticum (schimmelbestrijdend middel) halen bij de apotheek, zoals Canesten of clotrimazol crème. Deze middelen zijn effectief en werken meestal binnen een paar dagen. Als de klachten terugkomen of niet weggaan, is het verstandig om alsnog een arts te bezoeken. Natuurlijke huidverzorging kan ook helpen om je huid in goede conditie te houden. Bekijk eens Marokkaanse Nila poeder voor zachte, verzorgde huid.

Wanneer moet je naar de huisarts met irritatie ingang schede?

Niet elke irritatie bij de ingang van de schede hoeft direct naar de arts, maar er zijn situaties waarin je niet moet wachten. Ga naar je huisarts als de klachten langer dan een week aanhouden ondanks zelfzorg. Een milde irritatie hoort binnen een paar dagen beter te worden als je de oorzaak wegneemt. Wordt het niet beter of wordt het erger? Dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand dat behandeling nodig heeft.

Ga ook naar de huisarts als je last hebt van ongewone afscheiding (groen, geel, schuimig of sterk ruikend), koorts of pijn in je onderbuik, blaasjes of zweertjes bij de ingang van je schede, of als de klachten steeds terugkomen. Deze symptomen kunnen wijzen op een seksueel overdraagbare aandoening (soa), bacteriële vaginose of een andere medische aandoening die met medicijnen behandeld moet worden.

Je hoeft je niet te schamen bij de huisarts. Vaginale klachten zijn een van de meest voorkomende redenen waarom vrouwen de huisarts bezoeken. Een huisarts kan een uitstrijkje of kweek afnemen om de exacte oorzaak vast te stellen en je de juiste behandeling geven. Hoe eerder je gaat, hoe sneller je van de klachten af bent.

Bij vrouwen na de overgang die last hebben van aanhoudende droogheid en irritatie kan de huisarts een oestrogeencrème voorschrijven. Dit is een lokale hormoonbehandeling die het slijmvlies weer opbouwt en de klachten structureel vermindert. Het werkt beter dan welk vrij verkrijgbaar product dan ook en is veilig voor langdurig gebruik.

Irritatie ingang schede voorkomen: praktische tips

Voorkomen is altijd beter dan genezen, en gelukkig kun je met een paar simpele aanpassingen in je dagelijkse routine veel irritatie bij de ingang van de schede voorkomen.

Was je intieme zone alleen met water of met een speciale intieme wasgel met een lage pH (3,5 tot 5). Gebruik nooit gewone zeep, douchegel of shampoo in dit gebied. Die producten zijn gemaakt voor een neutrale pH (rond 7) en verstoren de zure omgeving van je schede. Ook douchen (het inwendig spoelen met water) is een absolute no-go. Je schede reinigt zichzelf en heeft geen hulp nodig.

Kies voor katoenen ondergoed en wissel het dagelijks. Was je ondergoed op minimaal 60 graden om bacterien te doden en gebruik geen wasverzachter, want die laat een laagje chemische stoffen achter op de stof die in contact komen met je huid. Als je inlegkruisjes gebruikt, kies dan voor de ongeparfumeerde variant en wissel ze regelmatig.

Na het zwemmen in een zwembad of de zee, trek zo snel mogelijk droge kleding aan. Chloor en zout water kunnen de huid irriteren, en langdurig vochtig ondergoed is een voedingsbodem voor schimmels. Hetzelfde geldt na het sporten: trek je sportkleding zo snel mogelijk uit en douche af met lauw water.

Let ook op bij seks. Gebruik voldoende glijmiddel als je merkt dat je droog bent, want wrijving op droog slijmvlies veroorzaakt micro-scheurtjes die tot irritatie leiden. Kies een glijmiddel op waterbasis zonder glycerine, want glycerine kan bij sommige vrouwen schimmelinfecties uitlokken. En ga altijd naar het toilet na de seks om eventuele bacterien weg te spoelen.