Jeukende blaasjes op handen: oorzaken, behandeling en tips

Jeukende blaasjes op handen zijn niet alleen ongemakkelijk, ze kunnen je dagelijkse bezigheden flink verstoren. Je durft niemand een hand te geven, je schrikt van je eigen huid en het krabben maakt het alleen maar erger. De kleine, met vocht gevulde blaasjes verschijnen vaak op de zijkanten van je vingers, op je handpalmen of langs de randen van je hand. In de meeste gevallen gaat het om dyshidrotisch eczeem, een veelvoorkomende huidaandoening die goed te behandelen is als je weet wat de oorzaak is.

Inhoudsopgave

• Waardoor ontstaan jeukende blaasjes op handen?
• Dyshidrotisch eczeem als meest voorkomende oorzaak
• Hoe herken je jeukende blaasjes op handen?
• Andere oorzaken van blaasjes op handen
• Dyshidrotisch eczeem versus contacteczeem: de verschillen
• Behandeling van jeukende blaasjes op handen
• Natuurlijke huismiddelen die verlichting bieden
• Zo voorkom je dat de blaasjes terugkomen
• De juiste handverzorging bij gevoelige huid
• Wanneer naar de huisarts met jeukende blaasjes op handen?

Waardoor ontstaan jeukende blaasjes op handen?

Jeukende blaasjes op handen ontstaan wanneer vocht zich ophoopt in de bovenste huidlaag en kleine, met vloeistof gevulde blaasjes vormt. De exacte oorzaak is niet altijd duidelijk, maar er zijn een aantal bekende triggers. Stress is een van de grootste boosdoeners. In periodes van hoge werkdruk, emotionele spanning of slaapgebrek reageert je immuunsysteem anders en kan het ontstekingsreacties in de huid veroorzaken.

Contact met irriterende stoffen speelt ook een grote rol. Denk aan schoonmaakmiddelen, afwasmiddel, wasmiddel, latex handschoenen of bepaalde metalen zoals nikkel. Vrouwen die veel met hun handen werken, van schoonmakers tot kapsters, hebben vaker last van jeukende blaasjes op handen. Ook veelvuldig handen wassen, iets wat sinds de coronapandemie sterk is toegenomen, kan de huidbarriere beschadigen en blaasjes uitlokken.

Seizoensgebonden factoren zijn ook een trigger. Veel mensen merken dat de blaasjes vooral in het voorjaar en de zomer opspelen, wanneer het warm en vochtig is. Zweetproductie speelt daarbij een rol. De zweetklieren in je handpalmen raken verstopt waardoor het zweet zich ophoopt onder de huid en blaasjes vormt. Bij sommige vrouwen is er ook een verband met hormonale veranderingen, bijvoorbeeld rondom de menstruatie.

Dyshidrotisch eczeem als meest voorkomende oorzaak

In verreweg de meeste gevallen worden jeukende blaasjes op handen veroorzaakt door dyshidrotisch eczeem, ook wel pompholyx of handeczeem genoemd. Het is een vorm van eczeem die specifiek de handen en soms de voeten treft. De aandoening komt twee keer zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen en begint meestal tussen het 20e en 40e levensjaar. In Nederland heeft naar schatting 5 tot 10 procent van de bevolking ooit een episode van handeczeem.

Bij dyshidrotisch eczeem verschijnen er kleine, heldere blaasjes die intens jeuken. Ze zitten vaak in clusters op de zijkanten van de vingers, de handpalmen en soms op de voetzolen. De blaasjes zijn meestal 1 tot 2 millimeter groot en zitten diep in de huid, waardoor ze moeilijk open te krabben zijn. Na een week of twee drogen de blaasjes uit en begint de huid te vervellen, wat er ruw en gebarsten uit kan zien.

Dyshidrotisch eczeem verloopt vaak in opvlammingen. Je hebt weken of maanden geen klachten en dan komen de blaasjes ineens terug, vaak getriggerd door stress, warm weer of contact met een irriterende stof. Bij sommige vrouwen is er een duidelijk seizoenspatroon en bij anderen komen de opvlammingen schijnbaar willekeurig. Het bijhouden van een dagboekje kan helpen om je persoonlijke triggers te identificeren.

Hoe herken je jeukende blaasjes op handen?

Jeukende blaasjes op handen zijn vrij herkenbaar als je weet waar je op moet letten. Het begint meestal met een tintelend of brandend gevoel in de huid, gevolgd door het verschijnen van kleine, heldere blaasjes die er uitzien als parelachtige stipjes onder de huid. De jeuk kan intens zijn, vooral in het begin, en wordt erger als je gaat krabben. De blaasjes zitten het vaakst op de zijkanten van de vingers, in de vouwen tussen de vingers en op de handpalmen.

Na een paar dagen tot een week drogen de blaasjes in en begint de huid te schilferen en barsten. Dit stadium kan pijnlijk zijn, vooral als je handen in contact komen met water of zeep. De gebarsten huid is ook gevoeliger voor infecties. Als de blaasjes rood worden, pus bevatten of de huid warm aanvoelt, kan er sprake zijn van een bacteriele infectie en is het tijd om naar de huisarts te gaan.

Een handige manier om het verloop bij te houden is het maken van foto's van je handen wanneer de blaasjes opspelen. Noteer daarbij wat je die week hebt gedaan, welke producten je hebt gebruikt en hoe je stressniveau was. Dit patroon helpt je om triggers te identificeren en geeft je dermatoloog waardevolle informatie als je een afspraak maakt. Jeukende blaasjes op handen worden soms verward met allergische reacties of schurft, dus een juiste diagnose is van belang.

Andere oorzaken van blaasjes op handen

Hoewel dyshidrotisch eczeem de meest voorkomende oorzaak is van jeukende blaasjes op handen, zijn er ook andere aandoeningen die vergelijkbare symptomen geven. Contacteczeem ontstaat wanneer je huid reageert op een specifieke stof waar je allergisch voor bent of die irriterend werkt. Nikkel is een bekende boosdoener, aanwezig in sieraden, ritsen, munten en zelfs in sommige telefoonhoesjes. Ook parfum, conserveermiddelen in cosmetica en bepaalde plantenstoffen kunnen contacteczeem uitlokken.

Schimmelinfecties op de handen zijn minder bekend maar komen wel voor, vooral bij vrouwen die veel met vochtige materialen werken. De blaasjes bij een schimmelinfectie jeuken ook maar zijn vaak beperkt tot een hand, terwijl dyshidrotisch eczeem meestal beide handen treft. Psoriasis kan ook blaasjes op de handpalmen veroorzaken, hoewel de blaasjes bij psoriasis pustularis eerder geel en pussig zijn dan helder.

In zeldzame gevallen kunnen jeukende blaasjes op handen een teken zijn van een allergische reactie op een schimmelinfectie elders in het lichaam. Dit wordt een id-reactie genoemd. Als je bijvoorbeeld voetschimmel hebt kan je immuunsysteem reageren met blaasjes op je handen, ook al zit de schimmel niet op je handen zelf. Behandeling van de voetschimmel lost dan ook de blaasjes op de handen op.

Dyshidrotisch eczeem versus contacteczeem: de verschillen

Dyshidrotisch eczeem en contacteczeem worden regelmatig verward omdat beide jeukende blaasjes op handen veroorzaken. Toch zijn het verschillende aandoeningen met een andere aanpak. Onderstaande tabel helpt je om het verschil te herkennen.

Als je vermoedt dat een specifiek product de boosdoener is, probeer het dan twee weken te vermijden en kijk of de blaasjes verbeteren. Bij contacteczeem verdwijnen de klachten zodra je de trigger wegneemt. Bij dyshidrotisch eczeem is het complexer en is een bredere aanpak nodig.

Behandeling van jeukende blaasjes op handen

De behandeling van jeukende blaasjes op handen hangt af van de ernst van de klachten. Bij milde gevallen is een corticosteroid creme vaak voldoende. Hydrocortison 1 procent is zonder recept verkrijgbaar bij Kruidvat of Etos voor ongeveer 4 euro en verlicht de jeuk en ontsteking binnen een paar dagen. Breng de creme twee keer per dag aan op de blaasjes, bij voorkeur na het wassen en drogen van je handen.

Bij ernstigere gevallen kan de huisarts een sterkere corticosteroid voorschrijven zoals betamethason of clobetasol. Deze cremes zijn effectiever maar mogen niet te lang gebruikt worden omdat ze de huid dunner maken. Een kuur van twee weken is gebruikelijk, waarna je afbouwt. De huisarts kan ook een korte kuur prednison tabletten voorschrijven als de opvlamming heel hevig is, maar dit is alleen voor kortdurend gebruik.

Naast corticosteroiden zijn er ook andere behandelopties. Calcineurineremmers zoals tacrolimus zalf zijn een alternatief voor steroiden dat de huid niet dunner maakt en geschikt is voor langdurig gebruik. Lichttherapie (UV-therapie) bij de dermatoloog kan helpen bij chronisch handeczeem dat niet reageert op cremes. En bij zeer ernstige gevallen kan de dermatoloog immunosuppressiva overwegen. Het allerbelangrijkste bij elke behandeling is het consequent smeren van een vettige barrierecreme om de huid te beschermen en te herstellen.

Natuurlijke huismiddelen die verlichting bieden

Naast de medische behandeling zijn er een aantal natuurlijke middelen die verlichting kunnen bieden bij jeukende blaasjes op handen. Koude kompressen zijn het snelste huismiddel tegen de jeuk. Wikkel een paar ijsblokjes in een theedoek en leg het 10 tot 15 minuten op de jeukende plekken. De kou verdooft de zenuwuiteinden en vermindert de ontsteking. Dit werkt het beste als de blaasjes net zijn opkomen en de jeuk het hevigst is.

Havermoutbaden werken kalmerend op geirriteerde huid. Maal een kop havermout fijn in een keukenmachine en los het op in een kom lauwwarm water. Week je handen 15 tot 20 minuten in dit mengsel. De beta-glucanen in havermout vormen een beschermend laagje op de huid dat de jeuk vermindert en het vochtverlies beperkt. Doe dit dagelijks zolang de blaasjes actief zijn.

Kokosolie en jojoba olie zijn uitstekende natuurlijke moisturizers die de beschadigde huidbarriere helpen herstellen. Breng een laagje pure kokosolie of jojoba olie aan op je handen na het wassen en trek katoenen handschoentjes aan om het te laten intrekken. Doe dit voor het slapengaan en je merkt 's ochtends al verschil. Vermijd etherische olien zoals tea tree olie op de blaasjes want deze kunnen de geirriteerde huid verder irriteren.

Zo voorkom je dat de blaasjes terugkomen

Voorkomen van jeukende blaasjes op handen begint bij het identificeren en vermijden van je triggers. Als stress een trigger is, investeer dan in ontspanningstechnieken. Meditatie via een app als Headspace of Calm, ademhalingsoefeningen of simpelweg dagelijks een halfuur wandelen kan al een groot verschil maken. Stress verlaagt je huidbarrierefunctie waardoor irriterende stoffen makkelijker binnendringen.

Bescherm je handen bij het werken met water en chemicalien. Draag altijd handschoenen bij het schoonmaken en afwassen, bij voorkeur katoenen handschoenen onder rubberen handschoenen om zweten te voorkomen. Gebruik een milde, parfumvrije natuurlijke zeep om je handen te wassen in plaats van agressieve antibacteriele zeep. Was je handen met lauw water in plaats van heet water want warmte verergert de klachten.

Smeer je handen minstens drie keer per dag in met een vettige, parfumvrije creme. Cerave Herstellende Handcreme (ca. 9 euro bij Etos), Eucerin Aquaphor of gewoon pure vaseline zijn goede opties. Smeer extra na het handen wassen terwijl de huid nog licht vochtig is om het vocht in te sluiten. Draag in de winter handschoenen tegen de kou en droogte. Lees ook ons artikel over vette handcreme zonder parfum voor meer productaanbevelingen.

De juiste handverzorging bij gevoelige huid

Als je gevoelig bent voor jeukende blaasjes op handen is de juiste dagelijkse verzorging cruciaal om opvlammingen te voorkomen. Begin bij het handen wassen. Gebruik lauw water en een zeepvrije waslotion of syndet, een synthetisch reinigingsmiddel dat milder is dan gewone zeep. Unicura Mild of Neutral Handzeep zijn goede drogisterijopties voor rond de 2 euro. Droog je handen altijd goed af, ook tussen de vingers, door ze zacht te deppen in plaats van te wrijven.

Vermijd producten met parfum, alcohol, kleurstoffen en conserveermiddelen in het contactgebied van je handen. Dit geldt ook voor je shampoo, douchegel en bodylotion want die komen bij het douchen allemaal in contact met je handen. Kies voor hypoallergene producten met zo min mogelijk ingredienten. Het INCI-label op de verpakking vertelt je precies wat erin zit, hoe korter de lijst hoe beter bij gevoelige huid.

Investeer in een paar katoenen handschoentjes die je 's nachts draagt over een dikke laag barrierecreme. Dit zogenaamde occlusief smeren versterkt het herstellende effect van de creme aanzienlijk. Je kunt speciale eczeemhandschoenen kopen bij de apotheek of gewoon witte katoenen handschoentjes bij de Hema voor een paar euro. Na een week consequent nachtelijk smeren merk je dat de huid soepeler wordt en minder snel barst. Meer informatie over handeczeem en behandelopties vind je op Thuisarts.nl.

Wanneer naar de huisarts met jeukende blaasjes op handen?

Bij een eerste episode van jeukende blaasjes op handen die niet binnen twee weken verbetert met hydrocortison creme is het verstandig om langs de huisarts te gaan. De huisarts kan andere oorzaken uitsluiten, een sterkere creme voorschrijven en je eventueel doorverwijzen naar een dermatoloog voor een plakproef als er een allergie wordt vermoed. Een plakproef duurt drie dagen en test je huid op reacties op tientallen veelvoorkomende allergenen.

Ga zeker naar de huisarts als de blaasjes pus bevatten of rood en warm worden, als de klachten zich verspreiden naar andere lichaamsdelen, als je meer dan vier opvlammingen per jaar hebt, of als de jeuk zo hevig is dat je er niet van kunt slapen. Geinfecteerde blaasjes moeten soms behandeld worden met antibiotica en terugkerende klachten vragen om een structurele aanpak die verder gaat dan een potje creme.

Bij de dermatoloog kan verder onderzoek worden gedaan naar de onderliggende oorzaak van je jeukende blaasjes op handen. Naast de plakproef kan er bloedonderzoek worden gedaan om allergieen of een schildklierprobleem uit te sluiten. In sommige gevallen wordt een huidbiopsie genomen om de diagnose te bevestigen. De dermatoloog kan ook behandelingen aanbieden die de huisarts niet kan voorschrijven, zoals lichttherapie of immunosuppressieve medicatie voor hardnekkige gevallen die niet reageren op cremes.