22 maanden sprong en slecht slapen? Dit kun je doen

Je peuter van bijna twee was net lekker aan het doorslapen en ineens is het weer raak. Nachtelijk huilen, niet willen slapen, aan je vast klampen en midden in de nacht wakker worden. Welkom bij de 22 maanden sprong. Deze mentale groeispurt zorgt bij veel kinderen voor slecht slapen en dat is voor jou als ouder behoorlijk uitputtend. In dit artikel lees je waarom je kleintje rond 22 maanden slecht slaapt en wat je kunt doen om deze periode zo soepel mogelijk door te komen.

Wat is de 22 maanden sprong?

De 22 maanden sprong is een mentale ontwikkelingsfase waarin je peuter ineens een hoop nieuwe vaardigheden leert. Het brein van je kind maakt een enorme groei door. Je kleintje begint te begrijpen hoe dingen samenhangen, leert meer woorden, ontdekt dat het een eigen wil heeft en gaat grenzen verkennen. Dat is fantastisch voor de ontwikkeling, maar het maakt je peuter ook onrustig, prikkelbaar en ja, het verstoort de slaap behoorlijk.

Niet elk kind doorloopt deze sprong op exact 22 maanden. Bij sommige peuters begint het al rond 21 maanden, bij anderen pas richting de 23 maanden. Het verschilt per kind hoe intens de sprong is en hoelang het slecht slapen aanhoudt. Gemiddeld duurt de onrustige periode twee tot zes weken.

Waarom zorgt de 22 maanden sprong voor slecht slapen?

Het brein van je peuter is overdag druk bezig met het verwerken van nieuwe indrukken en vaardigheden. Al die prikkels moeten ’s nachts verwerkt worden, en dat zorgt voor een onrustiger slaappatroon. Je kind kan moeilijker tot rust komen, wordt vaker wakker en heeft meer behoefte aan jouw nabijheid.

Daar komt bij dat peuters rond 22 maanden zich steeds meer bewust worden van hun omgeving. Scheidingsangst kan opspelen. Je kleintje snapt dat jij er niet bent als het alleen in bed ligt, en dat voelt eng. Ook nachtmerries kunnen voor het eerst optreden in deze leeftijdsfase, omdat de fantasie zich begint te ontwikkelen.

De groeiende eigen wil speelt ook een rol. Je peuter wil zelf bepalen wanneer het naar bed gaat, en dat leidt tot meer weerstand bij het slapenleggen. Het is niet zo dat je kind je bewust aan het testen is. Het oefent simpelweg met autonomie, en bedtijd is een van de eerste momenten waarop dat botst.

Herken je de 22 maanden sprong aan het slaapgedrag?

De 22 maanden sprong uit zich op verschillende manieren in het slaapgedrag van je peuter. Het meest voorkomende signaal is dat je kind ineens niet meer wil slapen, terwijl dat daarvoor geen probleem was. Misschien huilt je peuter bij het slapenleggen, roept het steeds om je of klimt het uit bed.

Andere signalen zijn vroeg wakker worden, nachtelijk wakker worden en niet meer terug kunnen slapen, weigeren van het middagdutje of juist extreem aanhankelijk zijn voor bedtijd. Sommige peuters gaan ook meer dromen of schrikken wakker. Overdag merk je het aan meer driftbuien, aanhankelijkheid en wisselende stemmingen.

Tips bij slecht slapen tijdens de 22 maanden sprong

Het belangrijkste wat je kunt doen tijdens de 22 maanden sprong is consistent blijven in je slaaproutine. Je peuter heeft juist nu behoefte aan voorspelbaarheid en vaste rituelen. Houd het slaapschema zoveel mogelijk aan, ook al voelt het alsof niets meer werkt. De vertrouwde structuur geeft je kind houvast in een periode waarin alles van binnen verandert.

Maak het bedtijdritueel rustgevend en voorspelbaar. Bad, pyjama, tandenpoetsen, boekje lezen, knuffel, slaapliedje. Doe het elke avond in dezelfde volgorde. Je peuter weet dan wat er komt en kan zich mentaal voorbereiden op het slapen. Voeg eventueel een extra knuffelmoment toe als je kind meer behoefte heeft aan nabijheid.

Ga niet te snel nieuwe slaapgewoontes introduceren die je later weer moet afbouwen. Het is verleidelijk om je kind in je eigen bed te laten slapen of eindeloos naast het bedje te gaan zitten, maar bedenk dat deze fase tijdelijk is. Als je nu grote veranderingen maakt, kan het lastiger zijn om na de sprong weer terug te gaan naar de oude routine.

Middagdutje en de 22 maanden sprong

Veel ouders vragen zich af of het middagdutje eruit moet rond 22 maanden, zeker als hun peuter het ineens weigert. In de meeste gevallen is het antwoord nee. De meeste kinderen hebben tot hun derde levensjaar nog behoefte aan een middagdutje. Het weigeren van het dutje is meestal een tijdelijk verschijnsel dat hoort bij de sprong.

Bied het middagdutje wel gewoon aan, maar maak er geen strijd van. Leg je peuter op het vaste tijdstip neer en geef het de kans om te slapen. Slaapt het niet? Dan is rustig liggen ook waardevol. Schrap het dutje niet te snel, want een overprikkeld en oververmoeid kind slaapt ’s nachts juist slechter.

Scheidingsangst en slecht slapen bij 22 maanden

Scheidingsangst is een veelvoorkomend verschijnsel tijdens de 22 maanden sprong. Je peuter begrijpt steeds beter dat jij weg kunt gaan, maar het begrijpt nog niet goed dat je altijd terugkomt. Dat maakt bedtijd spannend, want slapen betekent jou even niet zien.

Je kunt je kind geruststellen door een vast afscheidsritueel te maken. Zeg altijd op dezelfde manier welterusten, geef een kus en een knuffel, en vertel dat je er morgen weer bent. Een transitieobject zoals een speciale knuffel of een dekentje dat naar jou ruikt kan ook helpen. Het geeft je peuter iets om vast te houden als het je mist.

Als je kind huilt na het slapenleggen, wacht even een paar minuten voordat je teruggaat. Vaak kalmeert een peuter sneller dan je denkt. Ga je wel terug, houd het kort en rustig. Geen licht aan, geen ophalen, geen spelletjes. Even een aai over het hoofd, een geruststellend woordje en weer weg.

Nachtmerries en de 22 maanden sprong

Rond 22 maanden begint de fantasie van je peuter zich te ontwikkelen. Dat is prachtig voor het speelgedrag, maar het kan ook leiden tot de eerste nachtmerries. Je kind kan wakker worden en hevig van streek zijn zonder dat je precies weet waarom.

Bij een nachtmerrie is je kind echt wakker en zoekt het troost. Ga naar je peuter toe, neem het even op schoot en stel het gerust. Praat met een kalme, lage stem en leg het weer in bed als het rustig is. Nachtmerries in deze leeftijd zijn normaal en nemen af naarmate je kind ouder wordt en beter leert onderscheiden tussen fantasie en werkelijkheid.

Voeding en slaap tijdens de 22 maanden sprong

Een goede voeding ondersteunt de slaap van je peuter, zeker tijdens een sprong. Geef ’s avonds een maaltijd met voldoende koolhydraten en eiwitten. Denk aan volkoren pasta, zoete aardappel, ei of vis. Dit geeft langzame energie en voorkomt dat je kind ’s nachts wakker wordt van de honger.

Een beker warme melk met een beetje honing voor het slapen kan helpen om je peuter slaperig te maken. Honing bevat tryptofaan dat de aanmaak van slaaphormonen stimuleert. Let wel op: geef geen honing aan kinderen jonger dan een jaar. Vanaf een jaar is het veilig.

Vermijd suikerrijke snacks en drinken in de uren voor bedtijd. Suiker geeft een energiepiek die het inslapen bemoeilijkt. Fruit na het avondeten is prima, maar laat snoep, koekjes en vruchtensappen achterwege.

Hoelang duurt slecht slapen bij de 22 maanden sprong?

De meeste ouders melden dat het slecht slapen bij de 22 maanden sprong twee tot zes weken aanhoudt. Bij sommige kinderen is het na twee weken weer voorbij, bij anderen kan het tot acht weken duren. Het hangt af van het temperament van je kind, de intensiteit van de sprong en hoe je als ouder reageert.

Het gaat voorbij. Dat is misschien niet wat je wilt horen als je om drie uur ’s nachts voor de vijfde keer naast het bedje staat, maar het is de waarheid. Na de sprong slapen de meeste kinderen weer net zo goed als daarvoor, en vaak zelfs beter omdat ze een stukje zijn gegroeid in hun ontwikkeling.

Zorg in de tussentijd ook goed voor jezelf. Slecht slapen door stress is voor ouders in deze fase heel herkenbaar. Wissel af met je partner als dat kan, slaap als je kind slaapt en wees mild voor jezelf. Het is een fase, geen falen.

Wanneer naar de huisarts bij slecht slapen rond 22 maanden

In de meeste gevallen is slecht slapen bij de 22 maanden sprong volkomen normaal en gaat het vanzelf over. Maar er zijn situaties waarin het verstandig is om even langs de huisarts te gaan. Als je kind structureel minder dan tien uur per etmaal slaapt, als het extreem onrustig is met koorts of pijn, als het slaapprobleem langer dan acht weken aanhoudt of als je je ernstig zorgen maakt.

Volgens het Nederlands Jeugdinstituut hebben slaapproblemen bij peuters zelden een medische oorzaak, maar het is altijd goed om dit uit te sluiten als je twijfelt. Je consultatiebureau kan je ook advies geven over slaapgedrag bij peuters.

Veelgestelde vragen over de 22 maanden sprong en slecht slapen