Veel slapen en toch moe? Dit zijn de oorzaken

Je slaapt acht, negen of zelfs tien uur per nacht, maar toch voel je je de hele dag uitgeput. Je wekker gaat af en je zou het liefst nog uren blijven liggen. Herkenbaar? Veel slapen en moe zijn is frustrerender dan je zou denken, juist omdat je het gevoel hebt dat je alles goed doet. In dit artikel lees je waarom je ondanks voldoende slaap zo moe bent en wat je eraan kunt doen.

Waarom ben je moe als je veel slaapt?

Het klinkt tegenstrijdig, maar veel slapen en moe zijn gaat vaker samen dan je denkt. Slaap werkt namelijk niet alleen op basis van kwantiteit, maar vooral op basis van kwaliteit. Je kunt tien uur in bed liggen en toch niet voldoende diepe slaap en REM-slaap krijgen. Dat zijn de slaapfasen waarin je lichaam herstelt, je spieren repareert en je brein herinneringen verwerkt.

Als je slaapkwaliteit laag is, doorloop je die herstellende fasen niet genoeg. Je slaapt dan oppervlakkig, wordt vaak kort wakker zonder het te merken en mist de diepe slaap die je echt nodig hebt. Het resultaat? Je hebt veel uren geslapen maar voelt je alsof je nauwelijks rust hebt gehad.

Veel slapen en moe door je slaapritme

Een van de meest voorkomende oorzaken van veel slapen en moe zijn is een verstoord slaapritme. Je biologische klok, ook wel het circadiaans ritme genoemd, regelt wanneer je slaperig wordt en wanneer je wakker wordt. Als je elke dag op een ander tijdstip naar bed gaat en opstaat, raakt die klok in de war.

Vooral in het weekend is dit een veelgemaakte fout. Je slaapt doordeweeks om elf uur en staat om zeven uur op, maar in het weekend ga je om twee uur naar bed en slaap je tot twaalf uur. Dat voelt als inhalen, maar eigenlijk geef je je lichaam een jetlag van drie tot vijf uur. Op maandagochtend voel je je dan compleet gesloopt, ook al heb je in totaal genoeg uren geslapen.

Probeer elke dag op dezelfde tijd op te staan, ook in het weekend. Een verschil van maximaal een uur is prima, maar meer dan dat verstoort je ritme. Het is een van de simpelste maar meest effectieve aanpassingen die je kunt maken als je veel slaapt en toch moe bent.

Veel slapen en moe: slaapkwaliteit als oorzaak

De kwaliteit van je slaap wordt door allerlei factoren beïnvloed. Je slaapkamer speelt een grote rol. Is het er te warm, te licht of te lawaaierig? Dan slaapt je brein niet diep genoeg, ook al lig je de hele nacht in bed. De ideale slaapkamertemperatuur ligt tussen de 16 en 18 graden. Gebruik verduisterende gordijnen en zorg dat het stil is.

Ook je matras en kussen hebben invloed. Een matras die te oud is of niet goed bij je past, zorgt ervoor dat je vaker van houding wisselt en minder diep slaapt. Als je regelmatig wakker wordt met rugpijn of stijfheid, is dat een teken dat je slaapondergrond toe is aan vervanging.

Alcohol is een andere veelvoorkomende boosdoener. Een glas wijn voor het slapen helpt je misschien om sneller in slaap te vallen, maar het onderdrukt je REM-slaap. Je slaapt oppervlakkiger en wordt vaker wakker in de tweede helft van de nacht. Het resultaat is dat je veel hebt geslapen maar je de volgende ochtend toch moe voelt.

Veel slapen en moe door een tekort aan voedingsstoffen

Soms heeft veel slapen en moe zijn niets met je slaap zelf te maken, maar met wat je lichaam mist. Een ijzertekort is een van de meest voorkomende oorzaken van aanhoudende vermoeidheid, vooral bij vrouwen. IJzer is nodig voor het transport van zuurstof door je bloed. Als je te weinig ijzer hebt, krijgen je organen en spieren niet genoeg zuurstof en voel je je constant uitgeput.

Vitamine D is een ander veelvoorkomend tekort in Nederland. Zeker in de wintermaanden krijgen we te weinig zonlicht om voldoende vitamine D aan te maken. Een tekort leidt tot vermoeidheid, spierpijn en een somber gevoel. Vitamine B12 speelt ook een rol bij je energieniveau. Een tekort komt vooral voor bij mensen die weinig dierlijke producten eten.

Laat je bloedwaarden controleren bij de huisarts als je al langere tijd veel slaapt en moe bent. Een simpele bloedtest kan uitwijzen of je een tekort hebt. Vaak is een supplement of aanpassing in je voeding al voldoende om je energieniveau flink te verbeteren.

Veel slapen en moe door stress en mentale belasting

Stress is niet alleen een oorzaak van slecht slapen, het kan er ook voor zorgen dat je juist te veel slaapt en toch moe bent. Bij chronische stress staat je lichaam continu in de alarmstand. Je bijnierschors produceert voortdurend cortisol, en op een gegeven moment raakt dat systeem uitgeput. Het gevolg is dat je je constant vermoeid voelt, ongeacht hoeveel je slaapt.

Ook mentale belasting vreet energie. Als je overdag voortdurend aan het piekeren bent, besluiten moet nemen of emotioneel belast wordt, kost dat je brein enorm veel energie. Je voelt je ’s avonds uitgeput en valt misschien vroeg in slaap, maar de vermoeidheid gaat niet weg omdat de bron van de belasting nog steeds aanwezig is.

Herken je dit? Lees dan ook het artikel over slecht slapen door stress, want stress en vermoeidheid zijn nauw met elkaar verbonden. Het aanpakken van de stressbron is vaak effectiever dan meer uren in bed doorbrengen.

Veel slapen en moe: kan het een medische oorzaak hebben?

Als je al langere tijd veel slaapt en moe bent en leefstijlaanpassingen niet helpen, kan er een medische oorzaak zijn. Schildklierproblemen zijn een veelvoorkomende boosdoener. Een te traag werkende schildklier, hypothyreoïdie, vertraagt je stofwisseling en zorgt voor extreme vermoeidheid, gewichtstoename en een koud gevoel.

Slaapapneu is een andere mogelijkheid. Bij slaapapneu stopt je ademhaling meerdere keren per nacht kort, waardoor je steeds even wakker wordt zonder dat je het bewust merkt. Je kunt tien uur in bed liggen maar krijgt nooit echt diepe slaap. Snurken, een droge mond bij het wakker worden en hoofdpijn in de ochtend zijn veelvoorkomende signalen.

Bloedarmoede, diabetes, het chronisch vermoeidheidssyndroom en depressie zijn andere aandoeningen die veel slapen en moe zijn kunnen verklaren. Twijfel niet om naar je huisarts te gaan als de vermoeidheid je dagelijks functioneren beïnvloedt. Volgens Thuisarts.nl is het verstandig om een afspraak te maken als vermoeidheid langer dan twee weken aanhoudt zonder duidelijke oorzaak.

Te veel slapen maakt je ook moe

Dit klinkt misschien gek, maar te veel slapen kan zelf een oorzaak van vermoeidheid zijn. Onderzoek laat zien dat mensen die structureel meer dan negen uur per nacht slapen, zich vaak moeier voelen dan mensen die zeven tot acht uur slapen. Te lang slapen verstoort je circadiaans ritme en zorgt ervoor dat je in een soort permanente sluimerstand terechtkomt.

Je kent het gevoel misschien van een lange middagdutje. In plaats van fris wakker worden, voel je je suf en traag. Dat heet slaapinertie en het treedt ook op als je ’s ochtends te lang in bed blijft liggen. Je lichaam heeft een vast aantal slaapuren nodig, en meer is niet altijd beter. Voor de meeste volwassenen ligt dat tussen de zeven en negen uur.

Voeding en energie: wat je eet beïnvloedt hoe moe je bent

Je energieniveau overdag wordt niet alleen bepaald door je slaap maar ook door wat je eet. Een ontbijt vol suiker, denk aan witte boterhammen met hagelslag of zoete cornflakes, geeft je een snelle energiepiek gevolgd door een dip. Halverwege de ochtend zak je dan in en voel je je alweer moe.

Kies voor een ontbijt met voldoende eiwitten, vezels en gezonde vetten. Havermout met noten en fruit, een ei op volkorenbrood of yoghurt met zaden zijn goede opties. Drink ook voldoende water, want uitdroging is een onderschatte oorzaak van vermoeidheid.

Een kopje thee met Marokkaanse honing is een fijne manier om je ochtend te beginnen. Honing geeft je geleidelijk energie in plaats van een snelle suikerpiek, en het bevat mineralen en antioxidanten die je lichaam ondersteunen. Probeer ook eens Daghmous honing als natuurlijke energieboost, deze honingvariant staat bekend om zijn versterkende eigenschappen.

Beweging helpt als je veel slaapt en moe bent

Het laatste waar je zin in hebt als je moe bent is bewegen, maar het is een van de beste dingen die je kunt doen. Regelmatige lichaamsbeweging verbetert je slaapkwaliteit, verhoogt je energieniveau overdag en helpt je lichaam om een gezond slaap-waakritme te behouden.

Je hoeft geen marathon te lopen. Een dagelijkse wandeling van dertig minuten, het liefst buiten in het daglicht, maakt al een groot verschil. Daglicht in de ochtend helpt bovendien om je biologische klok te resetten, wat direct bijdraagt aan betere slaap en meer energie. Combineer dit met lichte rekoefeningen of yoga voor het slapen om je lichaam optimaal voor te bereiden op de nacht.

Praktische tips als je veel slaapt en toch moe bent

Wil je direct aan de slag? Begin met het bijhouden van een slaapdagboek. Noteer een week lang hoe laat je naar bed gaat, hoe lang je denkt te slapen, hoe vaak je wakker wordt en hoe je je ’s ochtends voelt. Dit geeft je inzicht in patronen die je misschien niet opvallen.

Beperk je tijd in bed tot maximaal acht uur en sta op zodra je wakker wordt, ook als het weekend is. Vermijd cafeïne na twee uur ’s middags en alcohol in de avonduren. Zorg voor een donkere, koele slaapkamer en leg je telefoon minstens een uur voor bedtijd weg. Heb je ook last van een verstopte neus die je slaap verstoort? Ventileer je slaapkamer goed en overweeg een neusstrip.

Maak van ontspanning een vast onderdeel van je avondroutine. Een warm bad, een kopje kruidenthee of tien minuten ademhalingsoefeningen helpen je zenuwstelsel om te schakelen naar herstelmodus. En vergeet niet: als de vermoeidheid langer dan twee weken aanhoudt, plan dan een afspraak met je huisarts. Soms is de oplossing simpeler dan je denkt.

Veelgestelde vragen over veel slapen en moe zijn