Henna uit kleding wassen: dit werkt echt (en dit niet)

Je bent net klaar met een prachtig hennadesign op je handen en dan zie je het: een grote bruine veeg op je witte blouse. Of je dochter heeft enthousiast haar haar geverfd met henna en de handdoek ziet eruit alsof er een moord is gepleegd. Henna is een fantastisch natuurlijk product, maar op kleding is het een ramp. De kleurstof lawsone bindt zich namelijk aan eiwitten in stof, net zoals het dat doet bij je huid en haar. Hoe langer de vlek zit, hoe moeilijker hij eruit gaat.

Inhoudsopgave

• Waarom is henna zo lastig uit kleding te krijgen?
• Verse hennavlek: handel snel
• Zuiveringszout tegen hennavlekken
• Citroensap als vlekverwijderaar
• Waterstofperoxide voor hardnekkige vlekken
• Glycerine voor delicate stoffen
• Wat je niet moet doen
• Welke methode past bij jouw situatie?
• Hennavlekken voorkomen
• Bronnen

Waarom is henna zo lastig uit kleding te krijgen?

Henna bevat lawsone, een kleurmolecuul dat zich bindt aan keratine en andere eiwitten. Dat is precies waarom henna al eeuwenlang gebruikt wordt. Lees ook waar komt henna vandaan? voor huid- en haarkleuring: de kleur trekt letterlijk in het materiaal. Bij katoen, wol en zijde gebeurt hetzelfde. De lawsone hecht zich aan de vezels en wordt sterker naarmate de stof warmer en vochtiger is.

Dit verklaart ook waarom verse vlekken veel makkelijker te verwijderen zijn dan vlekken die al uren of dagen zitten. Bij een verse vlek is de lawsone nog niet volledig gebonden aan de vezels. Zodra de vlek opdroogt en oxideert (je ziet hem dan verkleuren van oranje naar donkerbruin), wordt het een stuk lastiger. Maar ook dan is er hoop.

Verse hennavlek: handel snel

De eerste vijf minuten na de vlek zijn goud waard. Schraap eerst zoveel mogelijk hennapasta van de stof met een mes of lepel. Wrijf niet, want dan druk je de kleurstof dieper in de vezels. Spoel de vlek daarna onder koud stromend water, aan de achterkant van de stof. Zo duw je de henna uit de stof in plaats van erin.

Doe vervolgens een scheut vloeibaar wasmiddel rechtstreeks op de vlek en laat het 10 minuten intrekken. Wrijf het er voorzichtig in met je vingers (niet met een borstel, dat beschadigt de vezels). Spoel opnieuw met koud water. Bij lichte stoffen zie je de vlek al aanzienlijk verbleken na deze stap.

Belangrijk: gebruik nooit heet water bij een verse hennavlek. Warmte opent de vezels van de stof en helpt de lawsone zich sneller te binden. Dat is hetzelfde principe als bij hoe verwijder je henna van je huid? In dat artikel lees je dat warmte de kleur intenser maakt. Bij kleding wil je het tegenovergestelde.

Zuiveringszout tegen hennavlekken

Zuiveringszout is een mild alkalisch middel dat de binding tussen lawsone en stofvezels verzwakt. Het werkt het best op katoen en andere stevige stoffen. Meng twee eetlepels zuiveringszout met genoeg water om een dikke pasta te maken en smeer dit op de vlek. Laat het minimaal 30 minuten zitten, langer mag ook.

Na het inweken spoel je de pasta weg met koud water en was je het kledingstuk op de normale manier. Een milde zeep helpt daarbij. Je kunt online natuurlijke zeep kopen die geen agressieve stoffen bevat en je stof niet aantast. Voor hardnekkige vlekken kun je het kledingstuk een nacht laten weken in een emmer water met vier eetlepels zuiveringszout. Dit is een veilige methode voor vrijwel alle stoffen, ook gekleurde kleding. De kans dat zuiveringszout je kleding verbleekt is minimaal.

Bij zijde en wol werkt zuiveringszout minder goed omdat deze stoffen zelf alkaligevoelig zijn. Gebruik in dat geval liever de glycerinemethode.

Citroensap als vlekverwijderaar

Citroensap bevat citroenzuur, dat op twee manieren werkt tegen hennavlekken. Het zuur breekt de binding tussen lawsone en de stofvezels af, en de blekende werking van citroensap helpt de restkleur te verminderen. Dit werkt vooral goed op witte en lichte stoffen.

Knijp het sap van een halve citroen uit en breng het rechtstreeks op de vlek aan. Leg het kledingstuk daarna in de zon als dat mogelijk is, want UV-licht versterkt de blekende werking van citroenzuur. Laat het 30 tot 60 minuten inwerken en was het kledingstuk daarna normaal.

Let op: gebruik citroensap niet op donkere of felgekleurde kleding. De blekende werking kan de stofkleur aantasten. Test het eerst op een onzichtbare plek, zoals de binnenkant van een zoom. Op witte katoen kun je het zonder zorgen gebruiken.

Waterstofperoxide voor hardnekkige vlekken

Als de hennavlek al is ingetrokken en verbruind, is waterstofperoxide (3%, verkrijgbaar bij de drogist) je beste kans. Peroxide oxideert de lawsone en breekt het kleurmolecuul af. Dit is de methode die professionele stomerijen ook gebruiken bij henna.

Dep de vlek met een watje of doek gedrenkt in waterstofperoxide 3%. Laat het 15 minuten inwerken en dep opnieuw. Je ziet de vlek langzaam lichter worden. Herhaal dit tot de vlek acceptabel verbleekt is en was het kledingstuk daarna direct.

Waterstofperoxide is veilig voor witte en lichtgekleurde kleding, maar kan donkere stoffen verbleken. Op wol en zijde moet je extra voorzichtig zijn: gebruik een lagere concentratie (1,5%) of kies voor glycerine. Gebruik nooit een hogere concentratie dan 3%, dat kan de stofvezels beschadigen.

Glycerine voor delicate stoffen

Glycerine is de veiligste optie voor dure of delicate kleding. Het werkt langzamer dan de andere methodes, maar beschadigt geen enkele stof. Glycerine lost de lawsone op zonder de vezels aan te tasten, waardoor het ideaal is voor zijde, wol, kasjmier en kleding met speciale afwerkingen.

Breng pure glycerine (verkrijgbaar bij de apotheek of drogist) aan op de vlek en laat het minimaal een uur inwerken. Bij oude vlekken mag je het gerust een hele nacht laten zitten. Spoel het daarna uit met lauwwarm water en was het kledingstuk op de manier die het waslabel aangeeft.

Glycerine is ook een goede optie als je niet zeker weet wat voor stof het is of als het kledingstuk een "alleen stomen" label heeft. Het is kleurvast en beschadigt niets.

Wat je niet moet doen

Er circuleren online veel tips die hennavlekken juist erger maken. De grootste fout is heet water gebruiken op een verse vlek. Dit fixeert de kleur permanent, net als bij het verven van stof. Je maakt de vlek letterlijk wasbestendig.

Chloorbleek (zoals Glorix) is een andere veelgenoemde tip die je beter kunt vermijden. Chloor reageert met lawsone en kan een gele of groene verkleuring achterlaten die erger is dan de originele vlek. Op gekleurde kleding is chloor sowieso desastreus. Gebruik alleen zuurstofbleek (percarbonaatbleek) als je een bleekmiddel wilt proberen.

Wrijven met een borstel of schuurspons is ook een slecht idee. Je duwt de kleurstof dieper in de vezels en beschadigt het oppervlak van de stof. Dep altijd, wrijf nooit. En gooi een hennavlek niet zomaar in de wasmachine zonder voorbehandeling. De warmte van een standaard wasprogramma kan de vlek fixeren als je niet eerst met koud water hebt gespoeld.

Welke methode past bij jouw situatie?

Hennavlekken voorkomen

Voorkomen is makkelijker dan verwijderen. Als je thuis met hennapoeder werkt, draag dan altijd oude kleding of een schort. Leg kranten of een oud laken neer op de plek waar je werkt. Hennapasta spat makkelijk en de druppels zijn bijna onzichtbaar tot ze oxideren en bruin worden.

Bij het aanbrengen van henna op je handen of haar, draag een oud T-shirt dat je niet erg vindt. Wikkel je handen na het aanbrengen in plastic folie in plaats van stof. Als je je haar verft met henna, gebruik dan oude handdoeken en leg een plastic zak over je kussen de eerste nacht. Henna blijft tot 48 uur na het aanbrengen afgeven.

Mocht er toch een spatje op je kleding komen, handel dan direct. De eerste minuten bepalen of je de vlek er volledig uitkrijgt of dat er een schaduw achterblijft. Houd een natte doek bij de hand terwijl je met henna werkt, zodat je meteen kunt deppen. Na de vlekbehandeling is het slim om je handen te verzorgen met een milde olie. Je kunt online arganolie kopen om je huid te herstellen na contact met peroxide of citroenzuur.

Bronnen

De informatie in dit artikel is gebaseerd op de volgende bronnen.

• Vlekken verwijderen (Consumentenbond)
• Chaudhary, G. et al. (2010). Lawsonia inermis Linnaeus: A phytopharmacological review. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Drug Research.
• Semwal, R.B. et al. (2014). Lawsone, the principal constituent of Lawsonia inermis. Journal of Asian Natural Products Research.